KÉP HÁT BỊ RỤNG RĂNG
Đời
Nguyên 元có một vị hoàng đế bị kép hát châm biếm, viên kép hát
này lại không có được vận may như La Y Khinh 罗衣轻 (1) – kép hát nổi tiếng trong cung, mà trái lại bị mất
hai chiếc răng.
Số là ngày nọ, trong cung diễn một vở tạp kịch, diễn đến màn “Lữ Mông Chính” 呂蒙正, trên sân khấu, một vị trưởng giả đến mua "nam qua" 南瓜(bí đỏ). Người bán ra giá là 1 lượng. Vị trưởng giả thất kinh, hỏi rằng:
-Sao
giá tăng lên gấp 10 lần thế?
Người bán nói một cách mạnh mẽ rằng:
-Tiền
thuế nặng! cứ đi 10 dặm là thu 1 lần thuế, không thể không tăng?
Một lát
sau, Lữ Mông Chính đến mua, người bán vẫn ra giá đó. Lã Mông Chính lắc
đầu nói rằng:
-Tôi
là người nghèo, mua không nỗi.
Lữ Mông Chính chỉ “hoàng qua” 黄瓜 (dưa leo) bên cạnh, nói rằng:
-Mua “hoàng qua” thôi.
Người bán cũng lớn tiếng mạnh mẽ nói rằng:
-“Hoàng”
cũng phải trả tiền.
Câu cuối đó là cao trào của cả vở kịch, cũng là mấu chốt của vở kịch. “Hoàng” 黄chính là ảnh xạ hoàng đế mặc hoàng bào. Hoàng đế đang hứng thú chăm chú xem tình huống kịch phát triển, lúc bấy giờ phát giác kép hát đang châm biếm mình, lập tức đại nộ, thuận tay tát người bán, người bán rụng mất 2 chiếc răng cửa.
Chú của người dịch
1-La Y Khinh 罗衣轻: không rõ quê quán cùng năm sinh năm mất, nghệ nhân trong cung thời Hưng Tông 兴宗 triều Liêu 辽, giỏi biểu diễn hoạt kê, hài hước để can gián vị quân chủ, nhân đó mà rất nổi tiếng.
Huỳnh Chương Hưng
Quy Nhơn 09/9/2026
Nguồn
HOÀNG TRIỀU ĐIỂN CỐ KỈ VĂN
皇朝典故纪闻
Tác giả: Hướng Tư 向斯
Bắc Kinh: Trung Quốc văn sử xuất bản xã, 2002