HẢO HẢO TIÊN SINH
好好先生
Điển xuất: “Cổ kim đàm khái” 古今谭概
Cuối đời Đông Hán, tại Dĩnh Xuyên 颍川có một danh sĩ tên Tư Mã Huy 司马徽. Lưu Bị
刘备sau khi đầu bôn Kinh Châu mục Lưu Biểu 荆州牧刘表, tạm đóng tại Tân Dã 新野. Nghe
nói Tư Mã Huy là danh sĩ nổi tiếng nơi đó, Lưu Bị liền đến thăm, thành khẩn mời
Tư Mã Huy làm mưu sĩ cho mình cùng mưu đồ đại nghiệp. Nhưng Tư Mã Huy tự khiêm
tài sơ học thiển, không kham nỗi nhiệm vụ trọng đại, ông tiến cử cho Lưu Bị hai
người là Chư cát Lượng 诸葛亮 và Bàng Thống 庞统, để Lưu Bị thành tựu được đại nghiệp.
Nhưng trong tập truyện cười “Cổ kim
đàm khái” 古今谭概của Phùng Mộng Long 冯梦龙đời Minh, Tư Mã Huy trở thành một “hảo hảo tiên sinh” 好好先生(ông ba phải). Người khác bất luận nói với ông điều gì, cho
dù là tốt hay xấu, ông đều đáp là “hảo”.
Ngày nọ, ông trên đường đi gặp một người
quen, người nọ hỏi ông sức khoẻ thế nào, lâu nay có được bình an không? Ông đáp
rằng: “Hảo” 好.
Lại một ngày nọ, một người bạn cũ đến
nhà, người ấy vô cùng đau buồn nói về cái chết của con mình. Tư Mã Huy cũng nói
rằng: “Ngận hảo” 很好 (rất tốt).
Đợi khi người bạn đi xa, vợ ông trách
ông rằng:
-Người ta cho ông là một người đức
hạnh, nên tin tưởng ông, đem những chuyện trong lòng nói cho ông nghe, nhưng
nghe nói nhà người ta có con chết mà ông lại nói là “hảo”, đó là sao?
Tư Mã Huy thong thả đáp rằng:
-Hảo, Lời bà nói rất hay.
Bà vợ nghe qua, dở khóc dở cười, không biết phải làm sao.
“Hảo hảo tiên sinh” 好好先生 (ông ba phải) chỉ người không phân biệt đúng sai, không tranh với người, không kiên trì nguyên tắc, không đắc tội với người.
Huỳnh Chương Hưng
Quy Nhơn 23/9/2026
Nguồn
ĐỒ GIẢI QUỐC HỌC ĐIỂN CỐ
图解国学典故
Chủ biên: Nhậm Tê Nhiên 任犀然
Bắc Kinh: Trung Quốc Hoa Kiều
xuất bản xã, 2016