NGUỒN GỐC HỌ LẠI
Về nguồn gốc họ (tính) Lại 赖 chủ yếu có 2 thuyết.
1-Xuất phát từ tính Cơ 姬,
là đời sau của Chu Văn Vương Cơ Xương 周文王姬昌.
Chu Vũ
Vương 周武王 có người em được phong ở nước Lại 赖, đến đời Lỗ Chiêu Công 鲁昭公năm
thứ 4 bị Sở Linh Vương 楚灵王diệt, con cháu đời
sau lấy tên nước làm họ (thị). Đây là họ Lại 赖
Hà Nam 河南, sử gọi là “Lại thị chính tông” 赖氏正宗.
2-Xuất phát từ tính Khương 姜,
là hậu duệ của Viêm Đế Thần Nông thị 炎帝神农氏.
Tương
truyền hậu duệ của Viêm Đế 炎帝 có 4 chi, thuộc 4 thị
tộc bộ lạc của tộc Khương 姜cổ. Trong đó có một
chi là Liệt Sơn thị 烈山氏, thởi cổ chữ 烈 (liệt) thông với
厉 (lệ),
lại có âm đọc là 赖 (lại),
cho nên Liệt Sơn thị 烈山氏cũng đồng với Lệ
Sơn thị 厉山氏, Lại Sơn thị 赖山氏.
Liệt Sơn thị thời cổ cư trú tại lưu vực Phần Thuỷ 汾水Sơn
Tây 山西, về sau có một chi dời về phía đông kiến lập nước Lại
赖 tại Lệ Hương 厉乡 Hà Nam 河南, dựa vào triều Thương. Khi Chu Vũ Vương 周武王 phạt Trụ 纣, người Lại dời về
phía nam, về sau tiếp nhận phong hiệu tước Tử 子
của Chu Vũ Vương, là Lại Tử quốc 赖子国.
Thời Xuân Thu đời Lỗ Chiêu
Công 鲁昭公 năm thứ 4, Sở Linh Vương 楚灵王
diệt Lại, người trong tộc dời đến đất Yên 鄢 (nay là phía
đông bắc huyện Tuỳ 随 Hồ Bắc
湖北, một thuyết khác là Yên Lăng 鄢陵 Hà Nam 河南 hiện nay), hậu duệ lấy tên nước làm họ (thị), xưng là
“Lại thị” 赖氏, đó là họ Lại 赖Hà
Bắc 河北 hoặc Hà Nam 河南.
Họ Lại 赖 ước chiếm 0,18% nhân khẩu của dân tộc Hán trong cả nước, chiếm vị thứ 98. Tỉnh Quảng Đông 广东có nhiều người mang họ Lại 赖.
Danh nhân các đời
Đời Tống
có địa lí học gia Lại Văn Tuấn 赖文俊.
Đời Nguyên
có Văn học gia Lại Lương 赖良.
Đời Thanh có hoạ gia Lại Kính 赖镜. Cuối đời Thanh, Thái Bình Thiên Quốc 太平天国có tướng lĩnh trứ danh Lại Văn Quang 赖文光, Lại Hán Anh 赖汉英.
Huỳnh Chương Hưng
Quy Nhơn 14/8/2026
Nguyên tác Trung văn
LẠI TÍNH UYÊN NGUYÊN
赖姓渊源
Trong quyển
BÁCH GIA TÍNH
百家姓
Biên soạn: Triệu Dương 赵阳