蓮與魚
葉影池中動
花香水上籠
群魚游者樂
來往得從容
LIÊN DỮ NGƯ
Diệp ảnh trì trung động
Hoa hương thuỷ thượng lung
Quần ngư du giả lạc
Lai vãng đắc thung dung
Huỳnh Chương Hưng
Sài Gòn 10/8/2026
Trong Trang Tử - Thu thuỷ 莊子 - 秋水có đoạn:
Trang Tử dữ Huệ Tử du ư Hào lương chi thượng. Trang Tử
viết: “Du ngư xuất du thung dung. Thị ngư lạc dã.” Huệ Tử viết: “Tư phi ngư, an
tri ngư chi lạc?” Trang Tử viết: “Tử phi ngã, an tri ngã bất tri ngư chi lạc?”
Huệ Tử viết: “Ngã phi tử, cố bất tri tử hỹ. Tử cố phi ngư dã, tử chi bất tri
ngư chi lạc toàn hỹ.” Trang Tử viết: “|Thỉnh tuần kỳ bản. Tử viết: Nhữ an tri
ngư lạc vân giả, ký dĩ tri ngô tri chi nhi vấn ngã. Ngã tri chi Hào thượng dã.
莊子與惠子遊於濠梁之上. 莊子曰: “鯈魚出游從容. 是魚樂也.” 惠子曰: “子非魚, 安知魚之樂.” 莊子曰: “子非我, 安知我不知魚之樂.” 惠子曰: “我非子, 固不知子矣. 子固非魚也, 子之不知魚之樂全矣.” 莊子曰: “請循其本. 子曰: 女安知魚樂云者, 既已知吾知之而問我. 我知之濠上也.”
(Trang Tử và Huệ Tử ra chơi trên cầu Hào. Trang tử nói rằng:
“Cá du đang bơi thong dong, đó là cá đang vui vậy.” Huệ Tử bảo rằng: “Ông không
phải là cá, sao lại biết niềm vui của cá?” Trang Tử bảo: “Ông không phải là
tôi, sao biết tôi không biết niềm vui của cá?” Huệ Tử lại bảo: “Tôi không phải
là ông, đương nhiên là không biết ông. Còn ông vốn không phải là cá, đương
nhiên ông không biết niềm vui của cá là rõ vậy.” Trang Tử bảo: “Xin trở lại từ
gốc. Ông hỏi tôi sao biết niềm vui của cá. Như vậy là ông đã biết tôi biết nên
mới hỏi tôi. Tôi thì tôi biết điều đó ở trên cầu Hào này.”)
(Chữ Hán theo “Hán văn” của Trần Trọng San. 1967; bản dịch của HCH)
Chú
của người dịch
Bản chữ Hán trong quyển “Hán văn” (tái bản lần thứ
I) in năm 1996, câu 鯈魚出游從容 “Du ngư xuất du thung dung”, chữ 鯈 (du) in nhầm thành鯊 (sa).
Một số tư liệu trên mạng là:
鲦鱼出游从容 Điều ngư xuất du thung dung.
Tạm dịch
SEN VÀ CÁ
Bóng lá lay động trong ao
Hương hoa phủ trùm mặt nước
Đàn cá vui chơi bơi lội
Tới lui thong thả nhẹ nhàng