青山不改, 绿水长流
留得五湖明月在, 不愁无处下金钩.
休別有鱼处, 莫恋浅滩头.
(清.周希陶: 增广贤文)
Phiên âm
THANH SƠN BẤT CẢI, LỤC THUỶ TRƯỜNG
LƯU
Lưu đắc ngũ hồ minh nguyệt tại,
bất sầu vô xứ há kim câu.
Hưu biệt hữu ngư xứ, mạc luyến
thiển than đầu.
(Thanh . Chu Hi Đào: Tăng quảng hiền văn)
Dịch nghĩa
NÚI XANH KHÔNG ĐỔI, NƯỚC BIẾC CHẢY XA
Chỉ cần trăng vẫn luôn sáng trên ngũ hồ, thì
chẳng lo không có nơi để buông cần câu cá.
Chớ có rời bỏ nơi có cá một cách dễ dàng, cũng không nên mê luyến quá độ nơi đầu ghềnh nước cạn.
Phân tích và
bình luận
Cái lí câu cá cũng chính là cái lí của nhân sinh. Câu cá cần
phải có nơi, cũng cần phải chọn lựa. Trăng vẫn luôn sáng chốn ngũ hồ, thì không
lo không có nơi câu cá, đó là một thái độ nhân sinh lạc quan, cùng với câu:
Lưu đắc thanh sơn tại, bất
phạ một sài thiêu.
留得青山在,
不怕没柴烧
(Giữ được núi xanh, thì
không lo không có củi đốt)
Khúc điệu tuy khác nhưng diễn
khéo như nhau.
Đời người luôn biến động như sóng nước nhấp nhô, gặp phải
khó khăn, gặp phải trắc trở là chuyện bình thường, cần có lòng tin kiên định,
đưa tầm mắt ra xa, chỉ cần có tinh thần luôn tiến lên, bất khuất trước muôn
nghìn gian khó.
Sơn trùng thuỷ phục nghi vô
lộ,
Liễu ám hoa minh hựu nhất
thôn.
山重水复疑无路
柳暗花明又一村
(Núi trùng điệp, nước liên
miên, ngỡ rằng không còn đường đi nữa
Nào ngờ đến được một thôn với
liễu xanh biếc, hoa hồng tươi)
Khi gặp lúc nguy cơ đang chuyển biến, con người nếu như lúc
nào cũng giữ vững tín niệm lạc quan, thì ngũ hồ tứ hải đều có trăng sáng, đời
người nơi nào cũng có núi xanh.
Đồng thời, nếu có cơ hội chọn lựa, đương nhiên sẽ chọn điều
kiện có lợi cho mình, thích hợp với sự phát triển của bản thân. Nơi đầu ghềnh
nước cạn đương nhiên là an toàn, nhưng lại không phải là nơi tốt để câu cá. Cá,
khả năng có thể có, nhưng cũng chỉ là cá nhỏ tôm bé. Muốn có được thu hoạch lớn
thì không nên tham luyến một cuộc sống an dật. Không có một chút phách lực và
tinh thần chịu khổ thì không thể có được sự báo đáp phong phú. Nhân đó, không
nên bỏ qua thời cơ có lợi cho sự phát triển bản thân. Trong cuộc sống, nơi có
được sự thu hoạch đương nhiên là nhiều, nhưng thu hoạch nhiều ít thì lại khác nhau
một trời một vực.
Cho nên, đối mặt với cơ hội và điều kiện có lợi cho cuộc sống thì nên nắm chặt, nhưng nếu như có lỡ qua đi cũng không phải hối hận gì. Tầm mắt nhìn xa một chút, có lẽ sẽ phát hiện, ánh nắng lúc chiều tà tuy đã qua đi, nhưng khắp bầu trời chi chít các chòm sao đang đợi ngay trước mắt.
Huỳnh Chương Hưng
Quy Nhơn 01/7/2026
Nguồn
TĂNG QUẢNG HIỀN VĂN
增广贤文
Thanh . Chu Hi Đào 周希陶 tu đính