如夢令
益友明師難遇
求學逆舟之苦
温暖及人心
庶幾近乎鄒魯
朝暮
朝暮
謙遜專勤爲路
NHƯ MỘNG LỆNH
Ích hữu
minh sư nan ngộ
Cầu học
nghịch chu chi khổ
Ôn
noãn cập nhân tâm
Thứ kỉ
cận hồ Trâu Lỗ
Triêu
mộ
Triêu
mộ
Khiêm tốn chuyên cần vi lộ
Huỳnh
Chương Hưng
Quy Nhơn 10/5/2026
Ích
hữu 益友: bạn
có ích. Trong “Luận ngữ - Quý thị” 論語 - 季氏có đoạn:
孔子曰: “益者三友, 損者三友. 友直, 友諒, 友多聞, 益矣. 友便辟, 友善柔, 友便佞損矣.”
Khổng Tử viết: “Ích giả tam hữu, tổn
giả tam hữu. Hữu trực, hữu lượng, hữu đa văn, ích hĩ. Hữu biền tịch, hữu thiện
nhu, hữu biền nịnh, tổn hĩ.”
(Khổng Tử bảo rằng: Bạn có ich có 3 loại,
bạn có hại có 3 loại. Bạn chính trực, bạn chân thành, bạn có kiến thức uyên
bác, đó là bạn có ích. Bạn đón ý mình, bạn ngoài mặt thì nhu thuận mà trong
lòng thì gian trá, bạn xu nịnh, đó là bạn có hại.”)
Minh
sư 明師: vị
thầy hiền minh, thông hiểu đạo lí, không chỉ truyền đạt kiến thức có học trò ,
mà còn hướng dẫn học trò minh tâm kiến tánh.
Cầu
học nghịch chu 求學逆舟: việc
học như đi thuyền ngược nước.
Điển xuất từ câu ngạn ngữ nổi tiếng của Trung Quốc:
學如逆水行舟, 不進則退,
Học
như nghịch thuỷ hành chu, bất tiến tắc thoái.
(Việc
học như đi thuyền ngược nước, không tiến ắt phải lùi)
Thứ
kỉ 庶幾: ngõ
hầu.
Trâu Lỗ 鄒魯: tức nước “Trâu” 鄒và nước “Lỗ” 魯, hai nước thời Xuân Thu ở Trung Quốc. Nước “Trâu” 鄒là quê hương của Mạnh Tử; nước “Lỗ” 魯 là quê hương của Khổng Tử, đây là hai nơi phát nguyên tư tưởng Khổng Mạnh, đời sau dùng “Trâu Lỗ” 鄒魯để chỉ Nho học xương thịnh, hoặc “Lễ nghi chi bang”, đồng thời cũng mượn chỉ thế hệ truyền thừa văn hoá đại biểu cho Nho học.
Tạm dịch
Bạn tốt,
thầy hay khó mà gặp được
Việc học
vất vả như đi thuyền ngược nước
Cũng nên
biết quan tâm đến người khác
Ngõ hầu
được gần với Nho học
Sớm tối
Sớm tối
Lấy
khiêm tốn chuyên cần mở lối