TAM QUỐC
(Năm 220– năm 280)
(kì 2 – hết)
Năm 237 – Ngô Đại Đế 吴大帝Gia Hoà 嘉和năm thứ 6
Ngô tướng Chư Cát Khác 诸葛恪tốn thời gian 3 năm vây khốn Sơn Việt 山越, bức quận Đan Dương 丹阳của Sơn Việt xuất sơn quy hàng, “hiến nhung thập vạn” 献戎十万 (dâng 10 vạn quân quy hàng), trong số đó 4 vạn giáp sĩ được lưu giữ lại.
Năm 238 – Nguỵ Minh Đế 魏明帝Cảnh Sơ 景初năm thứ 2
Nguỵ Thái uý Tư Mã Ý 司马懿 (năm 179 – năm 251), chỉ huy quân đội đánh thế lực cát cứ của Liêu Đông 辽东, tại Tương Bình 襄平 (nay là thành phố Liêu Dương 辽 阳 tỉnh Liêu Ninh 辽宁) sát hại Công Tôn Uyên 公孙渊.
Năm 239 – Nguỵ Minh Đế Cảnh Sơ năm thứ 3
Nguỵ Minh Đế mất, Tề Vương Tào Phương 齐王曹芳lên ngôi, do Thái uý Tư Mã Ý 司马懿, tôn thất Tào Sảng 曹爽phò tá.
Năm 241 – Nguỵ Tề vương 魏齐王Chính Thuỷ 正始năm thứ 2
Đại tướng nước Nguỵ Đặng Ngải 邓艾tại Hoài Nam 淮南ra sức khởi xướng lập đồn điền, đào kênh hơn 300 dặm, tưới cho hơn 2 vạn khoảnh ruộng, quy mô rất lớn, có hiệu quả rõ rệt.
Năm 249 – Nguỵ Tề Vương Gia Bình 嘉平nguyên niên
Tư Mã Ý phát động “Cao Bình Lăng sự biến” 高平陵事变, lấy tội danh mưu phản để tộc tru anh em Tào Sảng 曹爽cùng thân tín Hà Án 何晏. Chính quyền Tào Nguỵ rơi vào tay tập đoàn họ Tư Mã 司马.
Năm 251 – Nguỵ Tề Vương Gia Bình năm thứ 3
Vương Lăng 王凌 – Đô đốc nước Nguỵ, Dương Châu chư quân sự tại Hoài Nam khởi binh, phản kháng Tư Mã Ý, cuối cùng binh bại bị bắt, sau tự sát.
Năm 252 – Ngô Đại Đế 吴大帝 Thái
Nguyên 太元 năm thứ 2
Ngô Đại Đế Tôn Quyền 孙权 mất, thái tử Tôn Lượng 孙亮kế vị.
Năm 253 – Ngô Cối Kê Vương 吴会稽王 Kiến
Hưng 建兴năm thứ 2
Tôn Tuấn 孙峻nước Ngô thiết kế sát hại Chư Cát Khác 诸葛恪, sau đó, Ngô chủ Tôn Lượng gia phong Tôn Tuấn làm Thừa tướng, Đại tướng quân, Tổng đốc trung ngoại chư sự quân. Đến đây, quyền bính nước Ngô rơi vào tay Tôn Tuấn.
Năm 254 – Nguỵ Tề Vương Gia Bình năm thứ 6
Tư Mã Sư 司马师lấy lí do thất đức phế đế hiệu của Tào Phương, lập Cao Quý Hương Công Tào Mao 高贵乡公曹髦mới 12 tuổi làm Đế.
Năm 255 – Nguỵ Cao Quý Hương Công 高贵乡公 Chính
Nguyên 正元năm thứ 2
Trấn đông tướng quân nước Nguỵ Vô Khâu Kiệm 毋丘俭tại Thọ Xuân 寿春khời binh, thảo phạt Tư Mã Sư, binh bại bị giết.
Năm 257 – Nguỵ Cao Quý Hương Công Cam Lộ 甘露năm thứ 2
Chinh đông tướng quân thân Tào là Chư Cát Đản 诸葛诞chỉ huy binh Hoài Nam 淮南, khởi binh thảo phạt Tư Mã Chiêu. Năm sau binh bại bị giết.
Năm 260 – Nguỵ Cao Quý Hương Cam Lộ năm thứ 5
Tào Mao chỉ huy quân thảo phạt Tư Mã Chiêu, binh bại bị giết. Tư Mã Chiêu lập cháu của Tào Tháo là Tào Hoán 曹奂làm Đế, Tào Hoán tức Nguỵ Nguyên Đế 魏元帝.
Năm 263 – Nguỵ Nguyên Đế 魏元帝 Cảnh
Nguyên 景元năm thứ 4
Tư Mã Chiêu mệnh lệnh Đặng Ngải 邓艾, Chung Hội 钟会thống lĩnh 18 vạn đại quân chia đường phạt Thục. Hậu Chủ Lưu Thiện không đánh mà hàng, nước Thục diệt vong.
Năm 264 – Ngô Ô Trình Hầu 吴乌程侯 Nguyên
Hưng 元兴nguyên niên
Nước Ngô Tôn Hạo 孙晧kế vị, trong thời gian tại vị, trước sau đổi qua 8 niên hiệu.
Năm 269 – Ngô Ô Trình Hầu Kiến Hành 建衡nguyên niên
Tháng 3, đô thành Kiến Nghiệp 建业của Đông Ngô gặp hoả tai, thiêu huỷ cả vạn nhà, chết đến 700 người.
Năm 280 – Ngô Ô Trình Hầu Thiên Kỉ 天纪năm thứ 4
Tây Tấn phát khời chiến tranh diệt Ngô, Ngô Chủ Tôn Hạo hướng đến tướng nước Tấn là Vương Tuấn 王浚đầu hàng, nước Ngô diệt vong. (hết)
Huỳnh Chương Hưng
Quy Nhơn 24/5/2026
Nguồn
TRUNG QUỐC LỊCH SỬ NIÊN BIỂU
中国历史年表
Biên soạn: Phùng Tuệ Quyên 冯慧娟
Trường Xuân: Cát Lâm xuất bản tập đoàn cổ phần hữu hạn
công ti, 2015