ĐOẠT MÃ CHI CHIẾN
Từ khi Hán Vũ Đế 汉武帝thống trị thiên hạ, triểu Hán
ngày càng mạnh lên. Về sách lược đối ngoại, tại biên cảnh tây bắc, Vũ Đế trọng
dụng hai vị Tướng quân là Vệ Thanh 卫青 và Hoắc Khứ Bệnh 霍去病, đuổi
Hung nô ra tận nơi xa; còn nơi biên cảnh tây nam, Vũ Đế tiếp tục phái Tư Mã Tương
Như 司马相如, Tư Mã Thiên 司马迁đi sứ vỗ yên nơi đó, khiến các nước nhỏ phía tây nam luôn biến động lần
lượt quy phụ vương triều Đại Hán. Đối với trong nước, ra sức khôi phục kế hoạch
kinh tế, khuyến khích sản xuất xã hội, nhân đó đã xuất hiện cục diện bách tính
no đủ, quốc gia cường thịnh.
Với hùng tâm mạnh mẽ, hiếu đại hỉ công, Vũ Đế đã trải qua mấy
năm bình yên, nay lại muốn phát động chiến tranh đối ngoại, khuếch trương cương
thổ, mở rộng bản đồ.
Lúc bấy giờ, Hoắc Khứ Bệnh đã mất hơn 10 năm, Trương Thang 张汤hiệp trợ
Vũ Đế dùng nghiêm hình khốc pháp khống chế bách tính cũng đã mất gần 10 năm, Vệ
Thanh cũng đã qua đời. Vũ Đế cảm thấy trong triều xuất hiện nguy cơ nhân tài
thưa thớt. liền có khát vọng muốn có nhân tài mới để phụ trợ cho mình, tiếp tục
giữ đất nước được phồn vinh xương thịnh.
“Nhân tài” mà Vũ Đế nhắm trúng chính là Lí Quảng Lợi 李广利. Lí
Quảng Lợi cũng giống như Vệ Thanh, đó là dựa vào mối quan hệ với quần thoa mà được
cất nhắc, nhưng tài năng cá nhân thua xa không thể sánh với Vệ Thanh. Em gái Lí
Quảng Lợi là Lí Phu Nhân 李夫人, em trai là Lí Diên Niên 李延年, một
người là vũ kĩ, một người là âm nhạc gia, họ một nhà đều nhân ca múa mà có được
sự tán thưởng của hoàng thượng.
Để làm vui lòng Vũ Đế, một số đại thần tiến cử Lí Phu Nhân,
nói rằng cô ấy múa đẹp, dáng người lại xinh. Vũ Đế nghe qua động lòng, liền tìm
cách đưa vào cung.
Lí Phu Nhân sau khi vào cung, Vũ Đế vô cùng sủng ái. Em
trai là Lí Diên Niên sau đó cũng được vào cung, trở thành sủng thần của Vũ Đế.
Anh trai là Lí Quảng Lợi nhân đó mà cũng được hoàng thượng trọng thị.
Vũ Đế không hề lí tính trọng dụng Lí Quảng Lợi, muốn ban
cho Lí Quảng Lợi tước Hầu, nhưng lại không dám làm trái với quy định của Cao Tổ
Lưu Bang 刘邦 đã lập là “không có chiến công vĩ đại không thể phong Hầu”, thế là liền đưa
Lí Quảng Lợi “đăng đài bái Tướng” 登台拜将, lãnh binh tác chiến, hi vọng Lí Quảng Lợi
nhân có được ưu thế về binh lực mà dễ dàng lập được chiến công, để việc phong Hầu
được thuận lí thành chương.
Vũ Đế nghe nói nơi Đại Uyển 大宛sản sinh nhiều tuấn mã, liền
phái mấy người mang vàng đến Đại Uyển để mua. Quốc vương Đại Uyển cậy vào triều
Hán và Đại Uyển cách nhau rất xa nên từ chối đồng thời giết chết sứ giả.
Vũ Đế đương lúc u sầu tìm không được cớ để hưng binh tác chiến mong Lí Quảng Lợi lập công, liền nhân cơ hội này phái Lí Quảng Lợi xuất binh. Do bởi tuấn mã của Đại Uyển tập trung tại Nhị Sư thành 贰师城, Vũ Đế bèn phong Lí Quảng Lợi là “Nhị Sư Tướng quân” 贰师将军, đến Đại Uyển đoạt lấy tuấn mã. Vũ Đế cũng biết năng lực của Lí Quảng Lợi có hạn, cho nên đã phái nhiều binh tướng đi theo. ….. (còn tiếp)
Huỳnh Chương Hưng
Quy Nhơn 24/4/2026
Nguồn
TƯ MÃ THIÊN
司马迁
Tác giả: Đặng
Tương Tử 邓湘子
Triết Giang thiếu niên nhi đồng xuất bản xã, 2006.