雨天
芭蕉雨點葉還新
鴨子池中戲白蘋
靜裡無言閑坐看
檐邊輕酌一杯春
VŨ THIÊN
Ba tiêu vũ điểm diệp hoàn tân
Áp tử trì trung hí bạch tần
Tĩnh lí vô ngôn nhàn toạ khán
Thiềm biên khinh chước nhất bôi xuân
Huỳnh Chương Hưng
Quy Nhơn 27/3/2026
Ba
tiêu 芭蕉: cây chuối.
Áp
tử 鴨子: vịt.
Bạch
tần 白蘋: một loại thực vật thân thảo nổi trên mặt nước, rễ
mọc ngang trong bùn, mọc ra ở các đốt, lá trần nổi trên mặt nước.
Nhất
bôi xuân 一杯春: một chén rượu.
“Xuân” 春: ở đây chỉ rượu. Sớm trong Thi
kinh – Bân phong – Thất nguyệt 诗經 - 豳风 - 七月gọi
rượu là “xuân” 春:
Thập
nguyệt hoạch đạo
Vi thử
xuân tửu
Dĩ giới
mi thọ
十月获稻
为此春酒
以介眉寿
(Tháng
mười thu hoạch lúa
Ủ
thành xuân tửu thơm ngon
Để cầu
chủ nhân trường thọ)
Tư
Không Đồ司空图trong
Thi phẩm – Điển nhã 诗品 - 典雅có
câu:
Ngọc
hồ mãi xuân
Thưởng
vũ mao ốc
玉壶买春
赏雨茆屋
(Lấy
bình ngọc mua rượu
Nơi
gian nhà cỏ thưởng thức mưa rơi)
Có 2
nguyên nhân rượu được gọi là “xuân” 春:
-Rượu đa phần được ủ vào mùa
đông, sang mùa xuân thì rượu ủ đã chín., người ta thường gọi rượu là “xuân tửu”
春酒.
-Từ
sau thời Nguỵ Tấn, xuất hiện một loại men để làm xuân tửu. Thế là loại rượu do
xuân tửu khúc ủ thành đương nhiên được gọi là “xuân tửu” 春酒.
Xuân
đứng đầu trong bốn mùa, lại đại biểu cho sự phồn vinh, ấm áp khiến mọi người vô
cùng chuộng, đến đời Tuỳ Đường, người ta càng thích gọi rượu là “xuân” 春, gọi
li rượu là “xuân bôi” 春杯, bàn ăn gọi là “xuân đài” 春台, càng có nhiều loại rượu nổi
tiếng dùng “xuân” 春để đặt
tên, như: Ngọc Hồ Xuân 玉壶春, Kiếm Nam Xuân 剑南春, Bồng Lai Xuân 蓬莱春, Lê
Hoa Xuân 梨花春, Động
Đình Xuân 洞庭春, Vũ
Lăng Xuân 武陵春.
(Theo:
Từ Cẩn 徐谨 : “Tửu
tục” 酒俗.
Thiên Tân: Thiên Tân Nhân dân xuất bản xã, 2012)
Tạm dịch
NGÀY
MƯA
Mưa
điểm trên tàu chuối, lá tươi xanh lại như mới,
Vịt
trong ao đang đùa với khóm bạch tần.
Trong
tĩnh lặng, không nói gì chỉ ngồi nhàn nhìn phong cảnh,
Bên
thềm, nhẹ nhàng rót thêm chén rượu.