卜算子
朱律起微風
蕉葉池邊綠
夏火深紅點木棉
郊外堤彎曲
樹上囀黄鸝
沉默軒前竹
搖扇閑居望舜琴
稻穗何時熟
BỐC TOÁN TỬ
Chu luật
khởi vi phong
Tiêu
diệp trì biên lục
Hạ hoả
thâm hồng điểm mộc miên
Giao
ngoại đê loan khúc
Thụ
thượng chuyển hoàng li
Trầm mặc
hiên tiền trúc
Dao
phiến nhàn cư vọng Thuấn cầm
Đạo tuệ hà thời thục?
Huỳnh
Chương Hưng
Quy Nhơn 25/3/2026
Chu
luật 朱律: biệt
xưng mùa hạ. Vương Bột 王勃thời
Đường trong “Vi nhân dữ Thục thành phụ lão thư” 爲人與蜀城父老書có viết:
方今白藏紹序
朱律謝期
Phương
kim Bạch tàng thiệu tự
Chu luật
tạ kì
(Hiện
mùa thu nối theo thứ tự
Mùa hạ
đã qua đi)
Loan khúc 彎曲: quanh co.
Thuấn
cầm 舜琴 Tức “ngũ huyền cầm” 五弦琴 Tương truyền Đế Thuấn 帝舜làm ra “ngũ huyền cầm” để ca bài
ca “Nam phong” 南風.
Truyền thuyết kể rằng, “ngũ huyền cầm” được làm bằng gỗ cây ngô đồng.
Nam phong 南風: Trong Lễ kí – Nhạc
kí 禮記
- 樂記có đoạn:
Tích giả Thuấn tác
ngũ huyền cầm dĩ ca “
昔者舜作五弦琴以歌
“南風”
(Thời trước, Đế Thuấn làm ra đàn
năm dây để hát bài “
Và
trong Khổng Tử gia ngữ - Biện nhạc giải 孔子家语 - 辨乐解 cũng có đoạn:
Tích giả Thuấn đàn ngũ huyền chi cầm, tạo “
Nam phong chi huân
hề, khả dĩ giải ngô dân chi uấn hề.
Nam phong chi thời
hề, khả dĩ phụ ngô dân chi tài hề.
昔者舜弹五弦之琴, 造 “南风” 之诗. 其诗曰:
‘南风之薰兮,
可以解吾民之愠兮.
南风之时兮 可以阜吾民之财兮.’
(Thời
trước, Đế Thuấn đàn cây đàn năm dây, sáng tác bài thơ “
‘Gió
nam thổi mát, có thể giải trừ nỗi oán hận của dân ta.
Gió
nam thổi đúng lúc, có thể làm phong phú tài vật của dân ta’.)
Đạo tuệ 稻穗: bông lúa.
Tạm dịch
Ngày
hè, làn gió nhẹ thổi lên
Tàu
chuối bên ao xanh mướt
Lửa hạ
đỏ thắm thắp lên cây hoa gạo
Ngoài xa kia con đê quanh có uốn khúc
Trên
cây chim hoàng li cất tiếng hót
Khóm
trúc trước hiên nhà trầm mặc
Ngồi nhàn phẩy quạt mong nghe được tiếng đàn của Đế Thuấn
Bông
lúa đến bao giờ mới chín?