NGUỒN GỐC HỌ CHU
Về nguồn gốc họ (tính) Chu 周 chủ yếu có 3 thuyết.
1-Họ Chu 周 xuất hiện sớm nhất, có thể truy ngược lên Hoàng Đế
Hiên Viên Thị thời viễn cổ.
Tương
truyền, thời Hoàng Đế 黄帝có một vị đại tướng
tên Chu Xương 周昌, đến đời Thương lại có một viên thái sử tên Chu Nhậm 周任. Hậu duệ của hai người này lấy Chu 周 làm họ.
2-Xuất phát từ tính Cơ 姬.
Thuỷ tổ
là Chu Văn Vương 周文王. Con của Hoàng Đế 黄帝là
Hậu Tắc 后稷, tính Cơ. Hậu Tắc là thuỷ tổ của Chu tộc cổ đại. Chu
Công 周公sau khi đông chinh thắng lợi, phân phân chư hầu đại quy
mô, trong đó nước mang họ Chu có đến 33 nước. Hậu nhân của những nước họ Chu 周 này
đa số đổi sang lấy tên nước, tên đất cùng danh hiệu của tổ phụ làm họ. Năm 256
trước công nguyên, sau khi nhà Chu bị Tần diệt, trong đó có một bộ phận con
cháu của Chu tông thất cùng với di dân của
triều Chu lấy Chu làm họ, như đời sau của Chu Bình Vương 周平王, chi này thường được cho là bộ phận chủ yếu của nguồn
gốc họ Chu 周.
3-Do các họ khác hoặc các tộc khác đổi sang họ Chu.
Như thời
Đường Huyền Tông 唐玄宗, có họ Cơ 姬 nhân vì để tránh huý
tên hoàng đế, đã đổi sang họ Chu 周. Thời Nguyên, có họ
Tô 苏đổi sang họ Chu 周.
Cuối thời Đường có họ là Thành Nạp 成纳, thời Hậu Lương ban
cho họ Chu 周. Thời Bắc Nguỵ có hoàng tộc Tiên Ti 鮮卑họ Phổ 普, đổi sang họ Chu 周. Thời Nam Bắc triều, họ phức ở Đại Bắc 代北là Hạ Lỗ thị 贺鲁氏 sau khi Bắc Nguỵ
Hiếu Văn Đế 孝文帝dời đô đến Lạc Dương 洛阳,
đổi sang họ đơn tiếng Hán là Chu 周.
Họ Chu 周 là họ lớn thứ 9 ở Trung Quốc, ước chiếm 2,12% nhân khẩu của dân tộc Hán trong cả nước, tỉ suất ở các tỉnh lưu vực Trường giang tương đối cao.
Danh nhân các đời
Chu Du 周瑜, danh tướng nước Ngô thời Tam Quốc, liên hợp với Lưu
Bị 刘备cùng chống 10 vạn đại quân của Tào Tháo 曹操, hoả thiêu Xích Bích 赤壁,
đánh bại quân Tào, sáng tạo thế trận nổi tiếng lấy yếu thắng mạnh.
Triết họ
gia trứ danh thời Bắc Tống Chu Đôn Di 周敦颐, căn cứ vào “Vô
cực đồ” 无极图của Trần Chuyên 陈抟viết
ra “Thái cực đồ thuyết” 太极图说. Lí học đại
sư Chu Hi 朱熹từng tôn ông làm người sáng lập Lí học. Lại có tác phẩm
“Ái liên thuyết” 爱莲说.
Từ nhân
trứ danh thời Bắc Tống Chu Bang Ngạn 周邦彥, bình sinh sáng
tác rất nhiều điệu từ mới, từ của ông cách luật nghiêm cẩn, tả pháp tươi mới,
được giới từ học tôn làm “cự phách” 巨擘, có ảnh hưởng rất lớn
đối với hậu thế, đồng thời mở đường cho từ phái cách luật thời Nam Tống.
Chu Thụ
Nhân 周树人, tức Lỗ Tấn 鲁迅, được ca ngợi là
văn học gia và cách mạng gia của giai cấp vô sản.
Chu Ân Lai 周恩来, cách mạng gia, chính trị gia, quân sự gia và ngoại giao gia của giai cấp vô sản. Ông nhậm chức Thủ tướng đầu tiên của nước Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa.
Huỳnh Chương Hưng
Quy Nhơn 21/3/2026
Nguyên tác Trung văn
CHU TÍNH UYÊN NGUYÊN
周姓渊源
Trong quyển
BÁCH GIA TÍNH
百家姓
Biên soạn: Triệu Dương 赵阳