变爷
一贫人生前負債极多, 死见冥王. 王命鬼判查其履历, 乃慣赖人債者, 来世罚去变成犬马, 以偿前欠. 贫者禀曰: “犬马之报, 所偿有限, 除非变了他们的亲爷, 方可还得.” 王问何故, 答曰: “做了他家的爷, 尽力去挣, 挣得论千论万, 少不得都是他们的
(笑林广记 –贫窭部)
BIẾN GIA
Nhất bần nhân sinh tiền phụ
trái cực đa, tử kiến Minh Vương, Vương mệnh quỷ phán tra kì lí lịch, nãi quán lại
nhân trái giả, lai thế phạt khứ biến thánh khuyển mã, dĩ thường tiền khiếm. Bần
giả bẩm viết: “Khuyển mã chi báo, sở thường hữu hạn, trừ phi biến liễu tha môn
đích thân gia, phương khả hoàn đắc.”Vương vấn hà cố, đáp viết: “Tố liễu tha gia
đích gia, tận lực khứ tranh, tranh đắc luận thiên luận vạn, thiểu bất đắc đô thị
tha môn đích.”
(Tiếu lâm quảng kí – Bần cũ bộ)
CHO BIẾN THÀNH CHA
Một người nghèo nọ lúc sống thiếu nợ người khác cực nhiều, sau khi chết đi gặp Diêm Vương, Diêm Vương lệnh cho quỷ tra xét lí lịch của anh ta, biết được anh ta là một kẻ quen lười trả nợ, Diêm Vương phạt anh ta kiếp sau làm chó làm ngựa để trả nợ kiếp trước. Anh nghèo nọ tâu rằng: “Làm chó ngựa báo đền, nợ trả được có hạn, trừ phi biến thành cha của họ, mới có thể trả hết được.” Diêm vương hỏi nguyên nhân, anh ta đáp rằng: “Làm cha họ, phải ra sức kiếm tiền, kiếm được cả ngàn cả vạn, thiếu không được, tất cả đều là của họ cả.”
TIẾU LÂM QUẢNG
KÍ笑林广记:tập truyện cười do Du hí chủ nhân 游戏主人 đời Thanh thu thập biên soạn thành. Toàn sách chia làm 12 bộ, gồm:
- Cổ diễm bộ 古艳部 - Hủ lưu bộ 腐流部 - Thuật nghiệp bộ 术业部
- Hình thể bộ 形体部 - Thù bẩm bộ 殊禀部 - Khuê phong bộ 闺风部
- Thế huý bộ 世讳部 - Tăng đạo bộ 僧道部 - Tham lận bộ 贪吝部
- Bần cũ bộ 贫窭部 - Cơ thích bộ 讥剌部 - Mậu ngộ
bộ 谬误部
Những
truyện cười trong Tiếu lâm quảng kí
đa phần là của hai đời Minh Thanh, hình thức chủ yếu là những đoạn văn ngắn.
Truyện Biến gia ở Bần cũ bộ.
Huỳnh Chương Hưng
Quy Nhơn 18/3/2026
TIẾU LÂM QUẢNG KÍ
笑林广记
(Thanh) Du Hí chủ nhân 游戏主人 biên soạn
Tang Thánh Đồng 桑圣彤
chú dịch
Sùng Văn thư cục, 2007.