NGHE HIỂU TIẾNG CHIM
Công Dã Tràng 公冶长là môn sinh đắc ý của Đại thánh hiền
Khổng Phu Tử 孔夫子, và cũng là rể quý của Ngài. Công Dã
Tràng học tập rất siêng năng chăm chỉ, tri thức uyên bác, đồng thời lại có một
tài năng đặc biệt, đó là nghe hiểu tiếng chim. Nhân vì nghe hiểu tiếng chim mà ông
được phúc, nhưng cũng do vì nghe hiểu tiếng chim mà gặp phải một chút phiền phức.
Một ngày nọ, có một con chim lớn đến đậu trên cây trước sân
nhà Công Dã Tràng, cất tiếng kêu. Người khác nghe không biết là ý gì, nhưng Công
Dã Tràng lại vô cùng vui mừng. Dưới sự chỉ điểm của chim, ông cùng người nhà đến
phía nam của núi, thấy một con dê mập bị giết chết. Ông mổ dê ra, đem ruột dê vất
lên cây cao, bầy chim đến tranh nhau ăn. Sau đó mang thịt dê về nhà được một bữa
ngon. Người nhà hỏi, Công Dã Tràng bảo rằng:
-Vừa nãy chim trên cây kêu rằng: ‘Công Dã Tràng! Công Dã
Tràng! Phía nam núi có một con dê bị hổ giết, ông ăn thịt dê còn tôi ăn ruột dê.’
Về sau, lại có mấy lần chim đến nói, đều có được thu hoạch,
linh nghiệm như lúc ban đầu. Điều bất hạnh là, hai lần sau được dê, lại quên đem
ruột dê cho chim ăn. Chim cho rằng ông bất trung bất nghĩa, thế là nó báo thù.
Ngày nọ, ở phía nam của núi có một người bị giết chết, chim cho rằng thời cơ đã
đến, liền bay đến nhà Công Dã Tràng nói rằng phía nam núi có dê. Công Dã Tràng
không biết đó là kế, liền đi đến để lấy dê, nhưng chỉ thấy một người bị giết. Vừa
định quay về, ngay lập tức bị nha dịch của huyện nha bắt giữ. Biện bạch cũng vô
dụng, bị gán tội sát nhân, nên từ huyện chuyển lên châu. Khi Tri châu thẩm án,
Công Dã Tràng nói rằng mình nghe hiểu được tiếng chim. Tri châu bán tín bán
nghi, ngày hôm sau, Tri châu đem con chim én nhỏ trong tổ đưa lên đại đường ngầm
giấu trong chiếc hộc. Sau đó truyền đưa Công Dã Tràng đến đại đình, lúc này
chim én mẹ bay trong đại đường, nó cực kì giận, vừa bay vừa kêu. Tri châu hỏi Công
Dã Tràng, chim én mẹ nói gì? Công Dã Tràng bảo rằng:
-Tri châu, Tri châu, tôi với ông có oán thù gì mà ông
bắt con tôi đem giấu trong hộc.
Tri châu nghe qua bèn cho phóng thích Công Dã Tràng, tuyên bố ông vô tội.
Huỳnh Chương Hưng
Quy Nhơn 19/02/2026
Nguồn
CỰU NGỮ TÂN THUYẾT
旧语新说
Lưu Thanh Châu 刘清洲 biên soạn
Bắc Kinh: Đại Chúng văn nghệ xuất bản
xã, 1998