CHÙM THƠ HAIKU VIỆT
(BÀI CÚ 俳句)
(5-7-5)
Bài 34
Thu về chuyển gió
thu
Một vạt lá sương hồng
sắc núi
Khí thu đã đượm nồng
Tạm dịch sang chữ
Hán
西陸轉金風
山林一片紅霜葉
秋氣已深濃
Tây lục
chuyển kim phong
Sơn
lâm nhất phiến hồng sương diệp
Thu khí dĩ thâm nùng
Huỳnh
Chương Hưng
Sài Gòn 14/01/2026
Tây lục 西陸: chỉ mùa thu. Trong Tuỳ thư - Thiên văn chí 隋書 - 天文志 có chép:
Nhật tùng hoàng đạo đông hành, nhất nhật nhất
dạ hành nhất độ, tam bách lục thập ngũ nhật hữu cơ nhi chu thiên, (Nhật) hành
đông lục vị chi xuân, hành nam lục vị chi hạ, hành tây lục vị chi thu, hành bắc
lục vị chi đông.
日從黃道東行, 一日一夜行一度, 三百六十五日有奇而周天. (日) 行東陸謂之春, 行南陸謂之夏, 行西陸謂之秋, 行北陸謂之冬.
(Mặt
trời theo đường hoàng đạo đi về phía đông, một ngày một đêm đi được một vòng,
ba trăm sáu mươi lăm ngày có lẽ thì giáp vòng trái đất. (Mặt trời) đi đến đông
lục gọi là xuân, đi đến nam lục gọi là hạ, đi đến tây lục gọi là thu, đi đến bắc
lục gọi là đông.)
Kim phong 金風: tức gió thu. Lấy ngũ hành “mộc 木, hoả 火, thổ 土, kim 金, thuỷ 水” phối cùng bốn mùa. Thu thuộc kim, nên gió thu có tên là “kim phong”.
