TUYỆT KHẨU BẤT ĐẠO
绝口不道
Ngậm miệng không nói
Điển xuất: “Hán thư – Bính Cát truyện” 汉书 - 丙吉传
Cát vi nhân thâm hậu, bất phạt thiện.
Tự tằng tôn tao ngộ, Cát tuyệt khẩu bất đạo tiền ân, cố triều đình mạc năng
minh kì công dã.
吉为人深厚, 不伐善. 自曾孙遭遇, 吉绝口不道前恩, 故朝廷莫能明其功也.
(Con người Bính Cát trung hậu. không khoe cái hay của mình. Từ lúc tằng tôn (Lưu Tuân) làm hoàng đế, ông ngậm miệng không nói về công lao lúc trước, cho nên trong triều không ai có thể biết rõ công lao của ông.)
Bính Cát 丙吉, tự
Thiếu Khanh 少卿, lúc trẻ ham học, người thật thà trung hậu, sau làm Đình
uý giám 廷尉监. Lúc Lưu Tuân 刘询chưa làm
hoàng đế, từng gặp nạn bị giam vào ngục, Bính Cát đã tìm mọi cách để cứu, khiến
Lưu Tuân thoát hiểm an toàn.
Sau khi Lưu Tuân lên ngôi, hiệu xưng là
Tuyên Đế 宣帝. Lúc này Bính Cát được phong làm Quan Nội Hầu 关内侯, nhưng ông chưa từng kiêu căng khoe những uu điểm của mình.
Đặc biệt liên quan đến việc cứu Tuyên Đế, bất cứ lúc nào, bất cứ ở đâu, ông đều
“tuyệt khẩu bất đạo” 绝口不道, cho nên trong triều không ai
biết việc ông cứu Lưu Tuân.
Con người Bính Cát trung hậu, không nói
về cái tốt của mình, cũng không cậy công. Về sau Lưu Tuân gia phong Bính Cát làm
Bác Dương Hầu 博阳侯, thái ấp 300 hộ, chính vào lúc này, Bính Cát ngã bệnh,
trải qua nhiều lần trị liệu, cuối cùng thuyên giảm. Sau khi Bính Cát bình phục,
dâng thư từ tạ thụ phong, ông nỏi rằng, công nhỏ mà thụ phong, cảm thấy hổ thẹn
trong lòng. Kinh qua Tuyên Đế thuyết phục, ông mới miễn cưỡng tiếp nhận. Năm năm
sau, ông thay Nguỵ Tương 魏相giữ chức Thừa tướng 丞相.
Người đời sau dùng “tuyệt khẩu bất đạo” 绝口不道 (ngậm miệng không nói) hình dung việc im miệng không nói, không hề hở miệng tiết lộ.
Huỳnh Chương Hưng
Quy Nhơn 16/01/2026
Nguồn
ĐỒ GIẢI QUỐC HỌC ĐIỂN CỐ
图解国学典故
Chủ biên: Nhậm Tê Nhiên 任犀然
Bắc Kinh: Trung Quốc Hoa Kiều
xuất bản xã, 2016