MAO BÌ CHI PHỤ
毛皮之附
Lông và da nương tựa nhau
Giải thích: ví nương tựa lẫn nhau, lợi hại
liên quan với nhau.
Xuất xứ: Xuân Thu . Tả Khâu Minh 左丘明: “Tả truyện – Hi Công thập tứ niên” 左传 - 僖公十四年.
Thời Xuân Thu, công tử Di Ngô 夷吾nước Tấn muốn có được sự ủng
hộ của nước Tần để ông về lại nước làm quốc quân, nếu sự việc thành, nhất định
sẽ cắt 5 toà thành trấn cho nước Tần để báo đáp. Nhưng về sau, khi lên làm quốc
quân nước Tấn (Tấn Huệ Công 晋惠公),
ông lại không thực hiện lời hứa đó.
Chẳng bao lâu, nông nghiệp nước Tấn bị
mất mùa, Tấn Huệ Công thương nghị cùng nước Tần việc mua lương thực. Nước Tần
không so đo sự thất hứa trước đó, vẫn khảng khái đáp ứng yêu cầu của ông.
Qua năm sau, nông nghiệp nước Tần không
tốt, nước Tần liền hướng đến nước Tấn bàn việc mua lương thực. Tấn Huệ Công không
bằng lòng giúp đỡ. Quan Đại phu Trịnh Khánh 郑庆khuyên
không nên làm như thế, bảo rằng, làm một vị quốc quân nếu không giữ chữ tín, nhất
định không thể giữ được đất nước.
Nhưng đại thần Quắc Xạ 虢射cho rằng, nếu đã bội phản lời
hứa, không cắt 5 toà thành trấn cho Tần, thì nước Tần đối với nước Tấn đã oán hận
rất sâu, nếu lúc này đáp ứng việc Tần mua lương thực của Tấn, nước Tần vẫn còn
bất mãn, chi bằng không đáp ứng. Hơn nữa ông ta còn nêu ví dụ nói với Tấn Huệ Công:
Bì chi bất tồn,
mao tương yên phụ?
皮之不存, 毛将焉附?
(Da không tồn tại, thì
lông sẽ bám vào đâu?)
Ý là nước Tấn không thực hiện lời hứa cắt 5 toà thành trấn cho nước Tần, đó chính là vấn đề căn bản. Vấn đề căn bản này mà không giải quyết, lại đáp ứng việc bán lương thực cho Tần, thì dường như chỉ có lông mà không có da. Nếu đã không có da, lông sẽ bám vào đâu ? Chỉ có lông mà không có da, thì lông có ích gì?
Huỳnh
Chương Hưng
Quy Nhơn 31/01/2026
Nguyên tác Trung văn
MAO BÌ CHI PHỤ
毛皮之附
TRUNG QUỐC THÀNH NGỮ CỐ SỰ TỔNG TẬP
中国成语故事总集
(tập 1)
Chủ biên: Đường Kì 唐麒
Trường Xuân – Thời đại văn nghệ xuất bản xã, 2004