LỖ BAN – NGƯỜI THỢ TÀI NĂNG
Lỗ Ban 鲁班là người thợ tài năng rất nổi tiếng ở thời cổ Trung Quốc,
đồng thời cũng là một nhà phát minh. Theo truyền thuyết, “mộc điểu” 木鸟 (chim
gỗ) mà ông chế tạo có thể bay trên cao mấy ngày liền. Gia đình ông đời đời đều
làm thợ để mưu sinh, Lỗ Ban từ nhỏ đã thích với việc chế tạo phát minh.
Một năm
nọ, có một quý tộc nghe nói về tài năng của Lỗ Ban, liền giao cho ông nhiệm vụ
xây dựng một cung điện lớn. Để xây dựng cung điện đó cần phải có nhiều gỗ, Lỗ
Ban bèn sai đồ đệ lên núi chặt cây, người chặt cây ngày ngày vô cùng cực nhọc,
dùng rìu lớn để chặt (bời vì thời đó chưa có cưa), mỗi người một ngày chỉ có thể
chặt một hai cây, nhưng phí sức mệt nhọc. Nhìn thấy thời gian làm công trình ngày
càng đến gần, Lỗ Ban sốt ruột.
Ngày nọ,
khi ông lên núi, vô ý bị một loại lá cứa đứt ngón tay. Lá mà sao lại bén như thế?
Lỗ Ban bèn tìm loại lá đó, phát hiện trên mép của lá có những răng nhỏ. Lẽ nào
những răng nhỏ này lại cứa đứt ngón tay? Lỗ Ban nghĩ như thế.
Bồng
nhiên ông lại thấy một con sâu há miệng có nhiều răng nhỏ ra để cắn lá, phút chốc
lá đã bị cắn sạch.
Lỗ Ban đã
có được gợi ý, bèn lấy một mảnh trúc, cứa nên một hàng răng nhỏ, dùng nó cưa một
cây nhỏ.
Rất
nhanh chóng, vỏ cây bị đứt, trong phút chốc cây nhỏ bị cưa đứt một nửa, chỉ có điều
mảnh trúc quá mềm, có mảnh bị gãy răng.
Lỗ Ban mời một thợ sắt đến, nhờ ông làm ra chiếc cưa, như vậy cưa cây vừa vừa nhanh vừa chuẩn, chẳng mấy ngày, số gỗ để xây dựng cung điện đã chuẩn bị đầy đủ.
Huỳnh Chương Hưng
Quy Nhơn 27/01/2026
Nguyên tác Trung văn
XẢO TƯỢNG LỖ BAN
巧匠鲁班
Trong quyển
BÁCH GIA TÍNH
百家姓
Biên soạn: Triệu Dương 赵阳