小技
有翼之言上老天
口開爆竹炮連綿
奉承小技成官路
馬屁强聲拍噴烟
TIỂU KĨ
Hữu dực chi ngôn thướng lão thiên
Khẩu khai bộc trúc pháo liên miên
Phụng thừa tiểu kĩ thành quan lộ
Mã thí cường thanh phách phún yên
Huỳnh Chương Hưng
Quy Nhơn 31/12/2025
Hữu
dực chi ngôn 有翼之言: những lời có cánh.
Bộc
trúc 爆竹: pháo.
Phụng
thừa 奉承: bợ đỡ, ton hót.
Câu 4: lấy ý
từ cụm từ “Phách mã thí” 拍馬屁 tức vỗ mông ngựa, ý nói tâng bốc, nịnh hót, dùng những
lời khen ngợi quá mức nhằm mục đích lấy lòng chủ thể. Trong tiếu thoại dân gian
Trung Quốc có kể câu chuyện:
Ngày
trước có một vị tài chủ mua được một con ngựa hay. Ông ta vô cùng vui mừng, thế
là liền mời ba người con rể đến uống rượu. Rượu được ba tuần, vị tài chủ từ chuồng
ngựa dắt ngựa ra, bảo ba chảng rể làm thơ khen ngợi.
Để lấy
lòng cha vợ, ba chảng rể lao tâm khổ tứ tìm câu hay. Được một lúc, chàng rể lớn
tiến lên cất tiếng:
水面置金針
丈人騎馬到山陰
來去數百里
金針尚未沉
Thuỷ
diện trí kim châm
Trượng
nhân kị mã đáo Sơn Âm
Lai
khứ sổ bách lí
Kim
châm thượng vị trầm
(Trên
mặt nước đặt cây kim
Cha vợ
cưỡi ngựa đi đến Sơn Âm
Đi về
cả mấy trăm dặm
Thế
mà cây kim vẫn chưa chìm)
Vị tài chủ nghe qua gật đầu khen hay.
Chàng
rể thứ hai từ tốn, từng chữ từng chữ đọc:
火上放鵝毛
丈人騎馬到余姚
來去數千里
鵝毛未被燒
Hoả
thượng phóng nga mao
Trượng
nhân kị mã đáo Dư Diêu
Lai
khứ sổ thiên lí
Nga
mao vị bị thiêu
(Trên
lửa đặt chiếc lông ngỗng
Cha vợ
cưỡi ngựa đi đến Dư Diêu
Đi về
cả mấy ngàn dặm
Thế
mà lông ngỗng vẫn chưa bị thiêu)
Vị tài chủ nghe qua cũng hài lòng.
Đến
lượt chàng rể thứ ba. Anh chàng này thiên tư ngu độn, không biết phải nói như
thế nào, chỉ biết tay để lên đít ngựa vỗ vỗ. Ngựa bị vỗ không chịu được bèn
đánh ra cái rắm. Chàng ta liền lanh trí đọc lên:
馬兒放個屁
丈人騎馬去會稽
來去數萬里
屁門還未閉
Mã
nhi phóng cá thí
Trượng
nhân kị mã khứ Cối Kê
Lai
khứ sổ vạn lí
Thí
môn hoàn vị bế
(Ngựa
đánh ra cái rắm
Cha vợ
cưỡi ngựa đi đến Cối Kê
Đi về
cả mấy vạn dặm
Thế
mà đít ngựa vẫn chưa khít lại)
Vị tài chủ nghe qua dở khóc dở cười.
Tạm dịch
TIỂU KĨ
Những
lời nói có cánh bay lên tận trời
Mở miệng
ra nổ như pháo nổ liên hồi
Dùng
tài xu nịnh làm con đường tiến thân
Tiếng
vỗ đít ngựa mạnh đến nỗi ngựa phụt ra cả khói