儿孙自有儿孙福
儿孙自有儿孙福, 莫为儿孙作马牛
人生不满百, 常怀千岁忧
(清.周希陶: 增广贤文)
Phiên âm
NHI TÔN TỰ HỮU NHI TÔN PHÚC
Nhi tôn tự hữu nhi tôn phúc,
mạc vị nhi tôn tác mã ngưu.
Nhân sinh bất mãn bách, thường
hoài thiên tuế ưu.
(Thanh . Chu Hi Đào: Tăng quảng hiền văn)
Dịch nghĩa
CON CHÁU TỰ CÓ PHÚC CỦA CON CHÁU
Con cháu tự có phúc của con
cháu, chớ vì con cháu mà làm thân trâu ngựa.
Đời người chưa tròn được trăm tuổi, nhưng lại thường ôm nỗi lo ngàn năm.
Phân tích và
bình luận
Đời người chỉ mấy chục năm ngắn ngủi, nhưng lại
hơn một nửa thời gian vất vả vì con cháu. “Khả liên thiên hạ phụ mẫu tâm” 可怜天下父母心 (Đáng
thương tấm lòng của cha mẹ trong thiên hạ), người mà không có con cái rất khó mà
hiểu được chân ý trong câu nói đó, bởi vì con cháu sinh ra đã phá vỡ trạng thái
sinh hoạt vốn có. Từ đó, trên vai của cha mẹ đã vác thêm một khối hạnh phúc,
cho dù có khổ thêm nữa cũng bằng lòng. Một khi con cái trở thành một trái tim
tròn trịa trong cuộc sống, từ lúc những bước đi chập chững cho đến lúc thành
gia lập nghiệp, nhất cử nhất động của con cái đều là chủ đề quan tâm của cha mẹ.
Con cái lại có con cái của nó, nhân đó, bậc làm cha mẹ luôn có lòng lo lắng, lúc
nào cũng tính toán kế hoạch cho con cháu đời sau, “Nhân sinh bất mãn bách, thường
hoài thiên tuế ưu” 人生不满百, 常怀千岁忧 chính là nói ý này.
Kì thực, “Nhi tôn tự hữu nhi tôn phúc” 儿孙自有儿孙福, mỗi cá nhân đều có con đường cần phải đi của riêng mình, cha mẹ không thể vĩnh viễn ở bên cạnh con cháu ngăn gió che mưa cho chúng. Con đường của riêng mình, mình cần phải bước đi cho hết. Nhân đó, bậc làm cha mẹ chỉ cần làm hết trách nhiệm của mình là đủ, không cần phải vì con cháu mà lo lắng, tay lái của cuộc đời chúng phải là do chúng tự nắm lấy điều khiển, lo lắng là vô ích. Chỉ đạo đương nhiên là có thể, nhưng quan trọng hơn để con cháu biết được sự tin tưởng của cha mẹ đối với chúng. Học cách yên tâm đối với con cháu, yên tâm đối với chúng không chỉ có thể giảm thiểu phiền não của riêng mình, mà còn là một loại khẳng định đối với cuộc sống của chúng.
Huỳnh Chương Hưng
Quy Nhơn 01/01/2026
Nguồn
TĂNG QUẢNG HIỀN VĂN
增广贤文
Thanh . Chu Hi Đào 周希陶 tu đính