Dịch thuật: Thế nào là "Thần tiên thi"

 

THẾ NÀO LÀ “THẦN TIÊN THI”

          “Thần tiên thi” 神仙诗chỉ thi ca lấy thần tiên làm đề tài. Mọi người có thể hỏi: “Du tiên thi” 游仙诗cũng chẳng phải là lấy thần tiên làm đề tài sao? Đùng vậy, “Du tiên thi” cũng biểu đạt tư tưởng thần tiên, nói nó là thần tiên thi thì cũng chưa từng là không thể, nhưng ở đây có sự hạn chế về thời gian, tức “Thần tiên thi” nói chung là thi ca thời kì Đường Tống lấy thần tiên làm đề tài, nó là một trong những môn loại của Đường thi.

          Do bởi kẻ thống trị thời Đường Tống sùng bái Đạo giáo, cho nên Đạo giáo trong xã hội có ảnh hưởng rất lớn, thần tiên bèn trở thành đối tượng ngâm vịnh chủ yếu của thi ca. Đạo sĩ Tư Mã Thừa Trinh 司马承祯, Ngô Quân 吴筠cùng với nữ đạo sĩ thi nhân thời vãn Đường Ngư Huyền Cơ 鱼玄机đều có những giai tác ra đời. Một số tác phẩm của đại thi nhân Lí Bạch 李白 cũng tràn đầy tư tưởng thần tiên, như Đăng Thái sơn thi 登泰山诗:

Thanh trai tam thiên nhật

Liệt tố tả Đạo kinh

Ngâm tụng hữu sở đắc

Chúng thần vệ ngã hình

Vân hành tín trường phong

Táp nhược vũ dực sinh

清斋三千日

裂素写道经

吟诵有所得

众神卫我形

云行信长风

飒若羽翼生

(Trai giới ba ngàn ngày

Xé lụa trắng chép Đạo kinh

Ngày ngày ngâm tụng được sở đắc

Cảm giác như có chúng thần hộ vệ bên thân

Có thể theo gió cưỡi mây

Giống như trên thân mọc ra đôi cánh)

          Và như ở bài Cổ phong 古风:

Nhất xan lịch vạn tuế

Hà dụng hoàn cố hương

Vĩnh tuỳ trường phong khứ

Thiên ngoại tứ phiêu dương

一餐历万岁

何用还故乡

永随长风去

天外恣飘扬

(Sau khi uống quỳnh tương có thể sống lâu muôn tuổi

Thì cần gí phải quay về cố hương

Theo cơn gió lớn bay đi mãi

Mặc sức bay ngoài bầu trời)

          Còn bài Mộng du Thiên Mỗ ngâm lưu biệt 梦游天姥吟留别, toàn bài biểu đạt tư tưởng thần tiên của ông. Theo truyền thuyết, Lí Bạch lúc về già tiếp thụ Đạo lục 道菉trở thành đạo sĩ tại Tử Cực cung 紫极宫ở Tề Châu 齐州.

          Ngoài Lí Bạch ra, Lí Thương Ẩn 李商隐, Lí Hạ 李贺đời Đường cũng đều có giai tác về Thần tiên thi. Thần tiên thi đời Đường ảnh hưởng trực tiếp đến đời Tống. Không ít từ bài 词牌 (tên làn điệu của từ) đời Tống có nguồn gốc từ câu chuyện Đạo giáo. 

                                                                 Huỳnh Chương Hưng

                                                                 Quy Nhơn 03/01/2023

Nguồn 

ĐẠO GIÁO THƯỜNG THỨC ĐÁP VẤN

道教常识答问

Tác giả: Khanh Hi Thái 卿希泰

                   Vương Chí Trung 王志忠

                   Đường Đại Triều 唐大潮

Giang Tô cổ tịch xuất bản xã, 1996