Dịch thuật: Thanh xuân dị thệ mạc hư độ (Tăng quảng hiền văn)

青春易逝莫虚度

莺花犹怕春光 (1), 岂可教人枉度春

红粉佳人休使老, 风流浪子莫教贫

                    (.周希陶: 增广贤文)

Phiên âm

THANH XUÂN DỊ THỆ MẠC HƯ ĐỘ

Oanh hoa do phạ xuân quang (1) lão, khởi khả giao nhân uổng độ xuân.

Hồng phấn giai nhân hưu sử lão, phong lưu lãng tử mạc giao bần

                                               (Thanh . Chu Hi Đào: Tăng quảng hiền văn)

Chú thích

1- Xuân quang 春光: Ánh sáng mùa xuân, dẫn đến nghĩa thời gian tươi đẹp.

Dịch nghĩa

THANH XUÂN DỄ QUA ĐI CHỚ NÊN UỔNG PHÍ

          Ngay cả chim hoàng oanh và hoa tươi cũng đều sợ mùa xuân qua đi mất, thì sao lại có thể để đời mình uổng phí tuổi thanh xuân.

          Người đẹp chớ để dung nhan của mình già đi, phong lưu lãng tử chớ để đời mình phải chịu nghèo khổ.

Phân tích và bình luận

          Mùa xuân của thiên nhiên tươi đẹp, ánh nắng sáng trong, trời xanh mây trắng, muôn hồng nghìn tía, nó cho con người một cảm giác tươi đẹp. Mùa xuân là mùa đầu tiên trong bốn mùa, tràn đầy sức sống. Đời người cũng có mùa xuân tươi đẹp, đó chính là tuổi trẻ, khoảng thời gian mà sức sống tràn đầy của sinh mệnh đời người. Và thanh niên chính là nhóm người hạnh phúc nhất.

          Ý nghĩa của thanh xuân ở chỗ tung bay. Trên vũ đài nhân sinh, khí mây buổi sớm bồng bột, phấn phát hướng lên, muốn thoát khỏi sự bàng hoàng mê muội, muốn khắc phục mọi khó khăn, để ngọn lửa thanh xuân hừng hực cháy, đốt lên sự phấn khích cùng ý chí tranh đấu trong cuộc đời.

          Lí Đại Chiêu 李大钊 trong “Thần chung” chi sứ mệnh “晨钟之使命 có nói:

          Trong tự điển thanh niên, không có chữ “khó khăn”; nơi miệng của thanh niên, không có từ “chướng ngại”; chỉ biết tiến lên, chỉ biết bay cao; chỉ biết tinh thần tự do bản thân, tư tưởng kì lạ, trực giác bén nhọn, sinh mệnh hoạt bát, để sáng tạo hoàn cảnh, chinh phục lịch sử.

          Thanh xuân là ngắn ngủi, hồng phấn giai nhân cũng sẽ già đi, đó là quy luật của tự nhiên. Đời người chỉ có một lần; tuổi trẻ chỉ có một dạo. Hãy trân quý thời gian tuổi trẻ của mình, thời gian qua đi, năm tháng của mình chớ nên lần lữa. Cổ ngữ có câu:

Mạc đẳng nhàn, bạch liễu thiếu niên đầu, không bi thiết.

莫等闲, 白了少年头, 空悲切

(Chớ để thời gian trôi phí, đến lúc bạc đầu chỉ biết than thở bi thương.)

Khuyến quân mạc tích kim lũ y

Khuyến quân tích thủ thiếu niên thì

劝君莫惜金缕衣

劝君惜取少年时

(Khuyên anh chớ tham tiếc áo chỉ vàng sang quý

Mà hãy tiếc quảng thời gian tuổi trẻ của mình)

          Đời người không thể đế trôi qua một cách uổng phí, nhất định phải yêu tiếc thời thanh xuân của mình.

                                                                     Huỳnh Chương Hưng

                                                                      Quy Nhơn 01/9/2022

Nguồn

TĂNG QUẢNG HIỀN VĂN

增广贤文

Thanh . Chu Hi Đào 周希陶  tu đính

                  Nam Kinh: Giang Tô Phụng Hoàng mĩ thuật xuất bản xã. 2015