Dịch thuật: Triêu vân (Thường dụng điển cố)

 

TRIÊU VÂN

朝云 

          Triêu Vân: chỉ Thần nữ Vu Sơn.

Điển xuất từ Cao Đường phú tự 高唐赋序 của Tống Ngọc 宋玉 nước Sở thời Chiến Quốc.

Thời Chiến Quốc, Sở Hoài Vương 楚怀王 cùng Tống Ngọc 宋玉 đi chơi ở đài Vân Mộng 云梦, thấy trên Cao Đường 高唐 khí mây biến hoá vô cùng. Tống Ngọc nói cho Sở Hoài Vương biết đó chính là Thần nữ 神女. Thần nữ nói:

Đán vi triêu vân, mộ vi hành vũ.

旦为朝云, 暮为行雨

(Sáng sớm làm mây, chiều tối làm mưa)

          Người đời sau gán ghép khiên cưỡng thành tên của Thần nữ, đồng thời lập miếu thờ.

                                                                  Huỳnh Chương Hưng

                                                                   Quy Nhơn 22/8/2022

Nguồn

THƯỜNG DỤNG ĐIỂN CỔ

常用典故

Biên soạn: Tôn Lập Quần 孙立群, Lí Ái Trân 李爱珍

Thượng Hải đại học xuất bản xã, 2005

Phụ lục của người dịch

Lời tựa bài Cao Đường phú 高唐赋 của Tống Ngọc 宋玉viết rằng:

          “Trước kia, Sở Tương Vương 楚襄王 cùng Tống Ngọc 宋玉 đến chơi ở đài Vân Mộng 云梦, từ trên cao nhìn ra xa, thấy cảnh tượng ở Cao Đường 高唐 hiện ra một làn khí mây kì lạ, mới đầu nhìn như đỉnh của một ngọn núi cao, sau đó nhanh chóng biến đổi hình trạng, trong phút chốc biến hóa vô cùng. Vương sau khi nhìn thấy mới hỏi Tống Ngọc: “Đó là mây khí gì?” Tống Ngọc đáp rằng: “Đó chính là triêu vân”. Vương lại hỏi: “Sao gọi là triêu vân?” Tống Ngọc đáp: “Trước đây tiên vương từng đến săn bắn ở Cao Đường, ngày nọ vì mệt mỏi nên ban ngày ngủ ở nơi này, nằm mộng thấy một cô gái xinh đẹp đến nói: “Thiếp là thần nữ ở Vu Sơn, làm khách ở Cao Đường, nghe nói ngài đến chơi ở Cao Đường, thiếp nguyện đến trải chăn gối cho ngài.” Thế là tiên vương ngủ cùng cô gái. Lúc từ biệt nàng nói với tiên vương rằng: “Thiếp ở phía nam Vu Sơn, nơi hiểm yếu trên núi cao, sáng sớm làm mây, chiều tối làm mưa, sớm sớm chiều chiều ở dưới Cao Đường’”. Sáng sớm hôm sau, tiên vương thức dậy nhìn, quả nhiên giống như những gì cô gái đã nói. Thế là dựng một ngôi miếu cho nàng, gọi là “Triêu vân” 朝云.

     Vương hỏi: “Khi triêu vân mới xuất hiện có hình trạng như thế nào?” Tống Ngọc đáp: “Khi mới xuất hiện, um tùm như cây tùng xanh tốt vươn lên, qua một lúc sau, xinh đẹp yêu kiều như mĩ nữ giương tay áo che lấy mặt trời, như đang ngóng tình nhân. Bỗng chốc biến đổi hình dạng, nhanh như xe tứ mã, cao như ngọn cờ, mát như cơn gió, lạnh như cơn mưa. Lúc gió dừng mưa tạnh, không biết là đi đâu”. Vương hỏi: “Như nay quả nhân có thể đến chơi một chuyến được chăng?’ Tống Ngọc đáp: “Được”. Vương lại hỏi: “Nơi đó như thế nào?” Tống Ngọc đáp rằng: “Nơi đó cao lớn sáng rõ, có thể nhìn thấy được rất xa; rộng rãi mênh mông, vạn vật dường như từ nơi đó sinh ra.Trên tiếp với trời, dưới xuống đến vực, trân kì quái dị, hùng vĩ tươi đẹp, khó mà nói hết”. Vương bảo rằng: “Khanh thử làm bài phú cho quả nhân xem thử”. Tống Ngọc đáp: “Vâng”.”

https://baike.baidu.com/item/%E9%AB%98%E5%94%90%E8%B5%8B