Dịch thuật: Xướng bất xướng hề Tử Lưu (467) (Đặng Trần Côn: Chinh phụ ngâm)

 

XƯỚNG BẤT XƯỚNG HỀ TỬ LƯU THIÊN (467)

唱不唱兮紫騮篇

Hát nhưng không phải hát khúc Tử Lưu 

          Tử Lưu 紫騮/紫骝: tên một loại tuấn mã.

          Lí Bạch 李白 ở bài Tử Lưu mã 紫骝马 viết rằng:

Tử Lưu hành thả tê

Song phiên bích ngọc đề

Lâm lưu bất khẳng độ

Tự tích cẩm chướng nê

Bạch Tuyết quan sơn viễn

Hoàng Vân hải thú mê

Huy tiên vạn lí khứ

An đắc niệm xuân khuê

紫骝行且嘶

双翻碧玉蹄

临流不肯渡

似惜锦障泥

白雪关山远

黄云海戍迷

挥鞭万里去

安得念春闺

(Ngựa Tử Lưu vừa phi vừa hí

Đôi vó như ngọc bích tung bay

Đã đến bên sông nhưng không chịu vượt

Dường như sợ lấm tấm chắn bùn đang ở trên lưng

Chốn phòng thủ biên phòng Bạch Tuyết rất xa

Nơi phòng thủ vùng biển Hoàng Vân mịt mờ không thấy

Ra roi giục ngựa vượt đường xa vạn dặm

Sao có thể mê luyến người đẹp chốn phòng khuê)

https://www.gushidao.com/tangdai/ziliuma.html

Và Hoàng Đình Kiên 黄庭坚đời Tống trong bài Thúc Hối túc yêu hồ thượng chi du dĩ cố bất quả vãng 叔诲宿邀湖上之游以故不果往có câu:

Chương Đài liễu sắc vị tri thu

Chiết dữ hành nhân tiên Tử Lưu

章台柳色未知秋

折与行人鞭紫骝

(Sắc liễu ở Liễu Chương Đài hãy chưa biết mùa thu

Nhưng cũng bẻ tặng người đi làm roi giục ngựa Tử Lưu)

Cả câu ý nói chiến tranh đã dứt, chinh phu không còn phải ra chiến trận.

Câu 467, ở bản Nôm “Chinh phụ ngâm diễn ca” tương truyền của Đoàn Thị Điểm không có câu diễn Nôm tương ứng.

                                                                            Huỳnh Chương Hưng

                                                                            Quy Nhơn 30/4/2022