Dịch thuật: Thập bát ban võ nghệ (Thành ngữ cố sự)

 

THẬP BÁT BAN VÕ NGHỆ

十八般武艺

Giải thích: Thời cổ có 18 loại binh khí, nhân đó cũng có xưng vị “thập bát ban võ nghệ”. Ví với việc hành nghiệp tinh thông từng món binh khí

Xuất xứ: Minh. Thi Nại Am 施耐庵: Thuỷ hửu truyện 水浒传 đệ nhị hồi

          Ở hồi thứ 2 trong Thuỷ hử truyện 水浒传

Vương giáo đầu tư tẩu Diên An phủ

Cửu Văn Long đại náo Sử gia thôn

王教头私走延安府

九纹龙大闹史家村

Có thuật lại câu chuyện Vương giáo đầu 王教头 dạy Sử Tiến 史进 học võ nghệ.

          Truyện viết như sau:

          ….. Sử Tiến mỗi ngày xin Vương giáo đầu chỉ rõ thập bát ban võ nghệ, từng món dạy từ đầu. Thập bát ban võ nghệ là những loại nào? Mâu chuỳ cung nỗ sung , tiên giản kiếm liên qua , phủ việt cùng qua kích , bài bổng với thương xoa . ….. trước sau được trên nửa năm, Sử Tiến đánh thập bát ban võ nghệ, được mười phần tinh thục, đa phần đều được Vương Tiến 王进  tận tình chỉ dạy, từng món từng món có sự áo diệu.

          Trong tiểu thuyết ngày trước, thường dùng câu “thập bát ban võ nghệ, kiện kiện giai tinh” 十八般武艺, 件件皆精để hình dung võ nghệ toàn diện và cao siêu. Nhưng rốt cuộc 18 loại nào? Cách nói trước giờ không hoàn toàn nhất trí. Trong Kiên hồ tập 坚瓠集của Chử Nhân Hoạch 褚人获 triều Thanh thì nói:

          Thởi Gia Tĩnh 嘉靖triều Minh, chốn biên đình đa sự, quan trên chiêu mộ những người dũng cảm. Lí Thông 李通 ở Sơn Tây 山西 hành nghề ở kinh sư, ứng mộ đầu tiên. Võ nghệ của ông thập bát ban đều giỏi: một cung , hai nỗ , ba thương , bốn đao , năm kiếm , sáu mâu , bảy thuẫn , tám phủ , chín việt , mười kích , mười một tiên , mười hai giản , mười ba qua , mười bốn thù , mười lăm xoa , mười sáu ba đầu 爬头, mười bảy miên thằng sáo sách 绵绳套索, mười tám bạch đả 白打.

          Kì thực, gọi là “thập bát ban võ nghệ” chỉ có thể giải thích với ý nghĩa là tất cả võ nghệ, còn như danh xưng không có quy định thống nhất, số món có phải là hạn chế ở 18 thì cũng không cần phải truy cứu.

                                                                Huỳnh Chương Hưng

                                                             Quy Nhơn 30/4/2022

Nguyên tác Trung văn

THẬP BÁT BAN VÕ NGHỆ

十八般武艺

TRUNG QUỐC THÀNH NGỮ CỐ SỰ TỔNG TẬP

中国成语故事总集

(tập 1)

Chủ biên: Đường Kì 唐麒

Trường Xuân – Thời đại văn nghệ xuất bản xã, 2004