Dịch thuật: Hoàng Sào đại khởi nghĩa

 

HOÀNG SÀO ĐẠI KHỞI NGHĨA 

          Phụ thân Hoàng Sào 黄巢là người buôn muối, ông có 8 người con, người nào cũng võ nghệ đầy mình. Hoàng Sào có thể cưỡi ngựa bắn cung, cũng rất thích đọc sách. Việc đọc sách đã mở rộng tầm mắt của ông, càng có nhận thức và kiến giải của riêng mình đối với cuộc sống hiện thực. Ông có bài thơ Đề cúc hoa 题菊花, từ trong đó có thể thấy ông mượn vật để trữ tình ngôn chí, tâm chí thiếu niên lấy khí khái bộc lộ trong từng hàng chữ. Lời thơ rằng:

Táp táp thu phong mãn viện tài,

Nhuỵ hàn hương lãnh điệp nan lai.

Tha niên nhược ngã vi Thanh đế,

Báo dữ đào hoa nhất xứ khai.

飒飒秋风满院栽,

蕊寒香冷蝶难来.

他年若我为青帝,

报与桃花一处开.

(Gió thu xào xạc thổi đến, khắp sân hoa cúc đều lay động,

Mùi hương từ nhuỵ toả ra mang hơi lạnh, ong bướm khó đến gần.

Một ngày nào đó nếu ta là Thanh đế

Sẽ sắp xếp cho hoa cúc và hoa đào cùng đua nở.)

          Hoàng Sào một lòng muốn thông qua khoa cử khảo thí để thay đổi vận mệnh, nhưng khảo thí Tiến sĩ quan trọng nhất lại rớt. Tuy đến Trường An 长安khảo thí chưa có được công danh, nhưng đối với tư tưởng cùng nhân sinh quan của ông có ảnh hưởng cực lớn. Ông cũng có bài thơ Phú cúc 赋菊, miêu tả hay nhất về sự kiên định tín niệm cách mạng sau khi thi rớt. Lời thơ rằng:

Đãi đáo thu lai cửu nguyệt bát

Ngã hoa khai hậu bách hoa sát

Xung thiên hương trận thấu Trường An

Mãn thành tận đới hoàng kim giáp

待到秋来九月八

我花开后百花杀

冲天香阵透长安

满城尽带黄金甲

(Đợi đến mùa thu ngày tám tháng chín

Lúc hoa của ta nở rộ thì trăm hoa đã đều héo rụng

Từng trận mùi hương xông lên trời, thấu đến Trường An

Khắp cả kinh thành đều mặc hoàng kim giáp)

          Hoàng Sào nhìn thấy bách tính các nơi lần lượt khởi nghĩa, một năm sau, ông tại quê nhà Oan Cú 冤句 (nay là phía tây nam Hà Trạch 荷泽Sơn Đông 山东) đã chiêu mộ mấy ngàn nghĩa quân, cũng giương có khởi nghĩa. Ông cùng với đội ngũ của người bạn là Vương Tiên Chi 王仙芝  hợp binh cùng nhau, phát bố hịch văn thảo phạt bạo chính vương triều Đường, đội ngũ nghĩa quân nhanh chóng đạt đến mấy vạn người. Lúc bấy giờ lưu vực Hoàng hà có nạn hồng thuỷ, lại gặp phải nạn châu chấu, nông dân mất đường sống lũ lượt đầu bôn nghĩa quân, đội ngũ nghĩa quân nhanh chóng lớn mạnh.

          Quân khởi nghĩa từ Sơn Đông hướng đến trung nguyên không ngừng khuếch đại, vương triều Đường điều tập nhân mã các lộ bao vây. Quân khởi nghĩa tránh chỗ thực đến chỗ hư, tiếp tục mở rộng lãnh địa.

          Năm 878, Vương Tiên Chi bị quan binh giết chết, Hoàng Sào liền trở thành thủ lĩnh của quân khởi nghĩa, xưng là “Xung thiên đại tướng quân” 冲天大将军, phế bỏ niên hiệu Đường, cải nguyên là “Vương Bá” 王霸, Kẻ thống trị vương triều Đường thực thi cuộc vây ráp đại quy mô nhưng vô hiệu, liền dùng phương pháp chiêu an, gặp phải sự cự tuyệt của Hoàng Sào. Quân khởi nghĩa lớn mạnh đạt đến 65 vạn người, năm 881 công chiếm Trường An, kiến lập chính quyền “Đại Tề” 大齐, Hoàng Sào xưng đế.

          Chính quyền Đại Tề chỉ kiến lập được có hơn 2 năm, do bởi quân đội triều Đường tiếp tục bao vây công đánh cùng sự phản biến của nội bộ tướng lĩnh, quân khởi nghĩa đành triệt thoái Trường An, đến hoạt động vùng Sơn Đông. Năm 884, quân khởi nghĩa thất bại, Hoàng Sào tự sát. 

                                                             Huỳnh Chương Hưng

                                                              Quy Nhơn 20/3/2022

Nguyên tác Trung văn

HOÀNG SÀO ĐẠI KHỞI NGHĨA

黄巢大起义

Trong quyển

BÁCH GIA TÍNH

百家姓

Biên soạn: Triệu Dương 赵阳

Cát Lâm Đại học xuất bản xã, 2005