Dịch thuật: Để sự đáo kim thành khảm kha (404) (Đặng Trần Côn: Chinh phụ ngâm)

 

ĐỂ SỰ ĐÁO KIM THÀNH KHẢM KHA (404)

底事到今成坎坷

Sự việc đến nay trở nên gập ghềnh trắc trở 

          Khảm kha 坎坷: Vốn chỉ con đường lồi lõm, cao thấp gập ghềnh, được mượn dùng để ví sự việc trắc trở không thuận lợi, hoặc bất đắc chí. Trong Hà Đông phú 河东赋 của Dương Hùng 扬雄 được chép trong Hán thư 汉书có câu:

Duật đê hồi nhi bất năng khứ hề, hành nghễ Cai Hạ dữ Bành Thành.

Uế Nam Sào chi khảm kha hề, dịch Bân Kì chi di hề.

汨低回而不能去兮, 行睨垓下与彭城

濊南巢之坎坷兮, 易豳岐之夷兮

(Càng tiến về phía trước càng lưu luyến không nỡ rời đi, liếc nhìn Cai Hạ nơi Hạng Vũ bại binh cùng Bành Thành nơi ông từng kiến đô.

Nhìn thấy Nam Sào nơi ông Kiệt nhà Hạ bị lưu đày hoang vu gập ghềnh, lại vui mừng nhìn thấy đất Bân đất Kì nơi phát tường của nhà Chu rộng rãi bằng phẳng)

          (Ban Cố 班固 - Hán thư 汉书, quyển 4. Bắc Kinh: Tuyến trang thư cục, 2010)

Bản diễn Nôm “Chinh phụ ngâm diễn ca” tương truyền của Đoàn Thị Điểm đã dịch 2 câu 403 – 404;

Hận thiên bất dữ nhân phương tiện

Để sự đáo kim thành khảm kha

恨天不與人方便

底事到今成坎坷

thành:

Trách trời sao để dở dang (347)

Bản Chinh phụ ngâm khúc của Vân Bình Tôn Thất Lương, nxb Tân Việt, in năm 1953 là:

Trách trời sao để NHỠ NHÀNG 

                                                                           Huỳnh Chương Hưng

                                                                            Quy Nhơn 24/02/2022