Dịch thuật: Chỉ khủng hoa đáo Phan Lang mấn lãng tư ta (394) (Đặng Trần Côn: Chinh phụ ngâm)

 

CHỈ KHỦNG HOA ĐÁO PHAN LANG MẤN

LÃNG TƯ TA (394)

只恐華到潘郎鬢

浪咨嗟

Chỉ sợ màu hoa râm đến trên mái tóc của chàng Phan Lang

Thở than hoài 

          Phan Lang 潘郎 (năm 247 – năm 300): Tức Phan Nhạc 潘岳, tự An Nhân 安仁, đời sau đa phần gọi ông là Phan An 潘安. Ông người Trung Mâu 中牟Huỳnh Dương 荥阳 (nay là Trung Mâu 中牟 Hà Nam 河南), văn học gia thời Tây Tấn, nhân vật chính trị, mĩ nam tử. Ông từng nhậm các chức Hà Dương huyện lệnh 河阳县令, Hoài Huyện lệnh 怀县令, Thái phó phủ chủ bạ 太傅府主簿 … Thời Bát vương chi loạn, ông đắc tội với Vương Tú 王秀, bị tru di tam tộc.

          Trong Thế thuyết tân ngữ - Dung chỉ 世说新语 - 容止 có chép:

          Phan Nhạc diệu hữu tư dung, hảo tinh thần. Thiếu thời hiệp đàn xuất Lạc Dương đạo, phụ nhân ngộ giả, mạc bất liên thủ cộng oanh chi. Tả thái xung tuyệt xú, diệc phục hiệu Nhạc du ngao, vu thị quần ẩu tề cộng loạn thoá chi, uỷ đốn nhi phản.

潘岳妙有姿容, 好精神. 少时挟弹出洛阳道, 妇人遇者, 莫不连手共萦之. 左太冲绝丑, 亦复效岳游遨, 于是群妪齐共乱唾之, 委顿而返.

          (Phan Nhạc tư thái và dung mạo rất mĩ lệ, tinh thần tuyệt hảo. Lúc trẻ thường mang cung ná dạo chơi trên đường ở Lạc Dương. Phụ nữ trông thấy, không ai là không tay nắm tay vây lấy ông. Đương thời Tả thái xung rất xấu, cũng bắt chước Phan Nhạc ngao du, nhưng khi phụ nữ gặp ông, họ đều cùng loạn phun nước bọt vào ông, ông đành phải mất hứng quay trở về.)

          Lưu Hiếu Tiêu 刘孝标 nhà Lương thời Nam Triều khi chú dẫn Ngữ lâm 语林 viết rằng:

          An Nhân chí mĩ, mỗi hành, lão ẩu dĩ quả trịch chi, mãn xa. Trương Mạnh Dương chí xú, mỗi hành, tiểu nhi dĩ ngoã thạch đầu chi, diệc mãn xa.

          安仁至美, 每行, 老妪以果掷之, 满车. 张孟阳至丑, 每行, 小儿以瓦石投之, 亦满车

          (An Nhân (Phan Nhạc - ND) rất đẹp trai, mối khi ra đường, các cô gái già trẻ đều lấy trái cây ném vào ông, đến nỗi đầy cả xe. Trương Mạnh Dương rất xấu, mỗi khi ra đường, bọn trẻ lấy gạch ngói ném vào ông, cũng đầy cả xe.)

https://zh.wikipedia.org/wiki/%E6%BD%98%E5%B2%B3_(%E6%99%8B%E6%9C%9D)

https://baike.baidu.com/item/%E6%BD%98%E9%83%8E/1631441

Câu 394 bản diễn Nôm “Chinh phụ ngâm diễn ca” tương truyền của Đoàn Thị Điểm diễn Nôm thành hai câu:

Mặt hoa nọ gã Phan Lang

Sợ khi mái tóc pha sương cũng ngừng

 (339 – 340) 

                                                                            Huỳnh Chương Hưng

                                                                            Quy Nhơn 17/02/2022