Dịch thuật: Bắc đẩu hốt đê ngang (371) (Đặng Trần Côn: Chinh phụ ngâm)

 

BẮC ĐẨU HỐT ĐÊ NGANG (371)

北斗忽低昂

Chòm sao Bắc đẩu chợt bày ra

Câu 371 này cũng xuất từ bài Tứ Triệu Sĩ Trung nhị thủ 赐赵士忠二首 (bài 2) của Tống Hiếu Tông 宋孝宗thời Tống. (Có tư liệu cho là của Phó Huyền 傅玄thời Tấn):

Chí sĩ tích nhật đoản. Sầu nhân tri dạ trường. Nhiếp y bộ tiền đình. Ngưỡng quan nam nhạn tường. Thuần ảnh tuỳ hình vận. Lưu hưởng quy không phòng. Thanh phong hà phiêu diêu. Vi nguyệt xuất tây phương. Phồn tinh y thanh thiên. Liệt tú tự thành hàng. Thiền minh cao thụ gian. Dã điểu hào đông sương. Tiêm vân thời phảng phất. Ác lộ triêm ngã thường. Lương thời vô đình ảnh. Bắc đẩu hốt đê ngang. Thường khủng hàn tiết chí. Ngưng khí kết vi sương. Lạc diệp tuỳ phong tồi. Nhất tuyệt như lưu quang.

志士惜日短. 愁人知夜长. 摄衣步前庭. 仰观南雁翔. 淳景随形运. 流响归空房. 清风何飘颻, 微月出西方. 繁星依青天. 列宿自成行. 蝉鸣高树间. 野鸟号东厢. 纤云时髣髴. 渥露沾我裳. 良时无停景. 北斗忽低昂. 常恐寒节至. 凝气结为霜. 落叶随风摧. 一绝如流光.

(Kẻ sĩ có chí hướng tiếc ngày luôn ngắn. Người u sầu cho đêm lại dài. Vén vạt áo dạo bước trong sân. Ngước nhìn bầy chim nhạn bay liệng về phương nam. Cảnh đêm đẹp theo ánh trăng lưu chuyển. Có thanh âm vang đến phòng trống vắng. Gió mát nhẹ nhàng lướt qua. Trăng non từ phương tây mọc ra. Sao dày tựa vào bầu trời xanh. Chúng bày ra thành hàng. Ve kêu trên ngọn cây cao. Chim rừng kêu nơi gian nhà phía đông. Mây nhẹ nhàng dường phảng phất. Sương đêm nặng thấm đẫm áo của ta. Thời khắc đẹp không dừng lại. Chòm Bắc đẩu chợt bày ra. Thường sợ khí lạnh kéo đến. Ngưng kết lại thành sương. Lá rụng hư hại theo làn gió. Cảnh đẹp như một bài thơ theo ánh trăng lưu chuyển trên sóng nước)

https://www.gushiju.net/ju/1050788

Câu 371 bản diễn Nôm “Chinh phụ ngâm diễn ca” tương truyền của Đoàn Thị Điểm là:

Ngôi sao Bắc đẩu thôi đông lại đoài (316)

Bản Chinh phụ ngâm khúc của Vân Bình Tôn Thất Lương, nxb Tân Việt, in năm 1953 là:

CHUÔI sao Bắc đẩu thôi đông lại đoài

                                                                            Huỳnh Chương Hưng

                                                                            Quy Nhơn 22/01/2022