Dịch thuật: Thiếp tâm như hoa thường hướng dương (355) (Đặng Trần Côn: Chinh phụ ngâm)

 

THIẾP TÂM NHƯ HOA THƯỜNG HƯỚNG DƯƠNG (355)

妾心如花常向陽

Lòng thiếp như hoa luôn hướng về phía mặt trời

          Hoa hướng dương tức “quỳ hoa” 葵花 luôn hướng về phía mặt trời, trong văn học thường mượn hình ảnh hoa hướng dương tượng trưng cho tuổi trẻ, tượng trưng cho ý chí kiên định cùng quyết tâm hướng thượng. Hàm nghĩa mà hoa đại biểu là lòng yêu quý cuộc sống, cho dù gặp cảnh khốn khó cũng luôn kiên cường. Nó cũng thường được mượn dùng để ví với sự trung thành, thuỷ chung như nhất.

          Tư Mã Quang 司马光thời Tống lúc thoái cư về Lạc Dương 洛阳 đã viết bài Khách trung sơ hạ 客中初夏:

Tứ nguyệt thanh hoà vũ sạ tình

Nam sơn đương hộ chuyển phân minh

Cánh vô liễu nhứ nhân phong khởi

Duy hữu quỳ hoa hướng nhật khuynh

四月清和雨乍晴

南山当户转分明

更无柳絮因风起

惟有葵花向日倾

(Tháng Tư đầu mùa hạ khí trời ấm áp, cơn mưa vừa qua trời lại trong

Núi nam ở đối diện trước mặt nhà dần rõ nét

Càng không có bông liễu bay theo gió

Chỉ có hoa quỳ nghiêng về phía mặt trời)

https://baike.baidu.com/item/%E5%AE%A2%E4%B8%AD%E5%88%9D%E5%A4%8F/8602439

          Lưu Sưởng 刘敞 thời Tống với bài Quỳ hoa 葵花:

Bạch lộ thanh phong thôi bát nguyệt

Tử lan hồng diệp cộng thê lương

Hoàng hoa lãnh đạm vô nhân khán

Độc tự khuynh tâm hướng thái dương

白露清风催八月

紫兰红叶共凄凉

黄花冷淡无人看

独自倾心向太阳

(Gió mát sương trong giục trời tháng tám

Tử lan và lá đỏ cùng thê lương

Hoa vàng im lìm lạnh lẽo không ai nhìn thấy

Chỉ riêng hoa nghiêng lòng về phía mặt trời)

https://www.gushiciju.com/shici/2d3bcbd

Và Lưu Khắc Trang 刘克庄 thời Tống với bài Kí tiểu phố hoa quả 记小圃花果:

Sinh trưởng cổ tường âm

Viên hoang thảo thụ thâm

Khả tằng triêm vũ lộ

Bất cải hướng dương tâm

生长古墙阴

园荒草树深

可曾沾雨露

不改向阳心

(Cây sinh trưởng nơi bóng râm bên tường cổ

Trong vườn hoang cây cỏ mọc xanh um

Đã từng được tắm gội ơn mưa móc

Không thay đổi tấm lòng luôn hướng về phía mặt trời)

https://www.gushiju.net/ju/1616683

Câu 355 bản diễn Nôm “Chinh phụ ngâm diễn ca” tương truyền của Đoàn Thị Điểm là:

Hướng dương lòng thiếp như hoa (303)

                                                                            Huỳnh Chương Hưng

                                                                            Quy Nhơn 31/12/2021