Dịch thuật: Tập tục biếu thọ đào từ đâu mà ra

 

TẬP TỤC BIẾU THỌ ĐÀO TỪ ĐÂU MÀ RA

          Trong tiệm bánh, trên bánh trứng mừng thọ, luôn điểm một trái đào lớn. Trên bức trướng mừng thọ, chúng ta cũng thường thấy những đồ án như “Nam sơn bất lão tùng” 南山不老松, “Đông hải trường lưu thuỷ” 东海长流水, “Đồng tử bão đào” 童子抱桃. “Nam sơn bất lão tùng”, “Đông hải trường lưu thuỷ” đều hàm ý sinh mệnh trường cửu, sinh sinh bất tức. Thế thì, thọ đào có nội hàm như thế nào? Chúc thọ dâng biếu thọ đào từ đâu mà ra?

          Liên quan đến tập tục lúc chúc thọ dâng biếu thọ đào, trong dân gian lưu truyền một truyền thuyết. Thời kì Xuân Thu Chiến Quốc chư hầu phân tranh, Tôn Tẫn 孙膑 18 tuổi truy cầu phát triển, có lòng muốn học sâu kĩ hơn. Thế là Tôn Tẫn rời quê nhà, đến núi Vân Mông 云濛bái sư Quỷ Cốc Tử 鬼谷子, chuyên tâm học tập binh pháp. Thoáng một chốc đã qua 12 năm, ngày nọ, Tôn Tẫn đã đến tuổi “nhi lập” 而立 (30 tuổi), nhìn trăng sáng trên trời, lại nhớ đến mẹ già ở quê nhà. Quỷ Cốc Tử nhìn thấy nỗi u buồn lo lắng của Tôn Tẫn, liền khuyên rằng:

          - Con đến nơi này đã hơn 10 năm, vạn vật sinh linh còn biết báo đáp ơn dưỡng dục, con đâu phải vô tình, cũng nên về thăm viếng lão mẫu.

          Tôn Tẫn nghe xong, cảm tạ ân sư, chuẩn bị về quê nhà thăm thân.

          Trước khi lên đường, Quỷ Cốc Tử đến phòng của Tôn Tẫn, đưa cho Tôn Tẫn một trái đào tươi, nói rằng:

          - Thầy tặng con một trái đào, trái đào này không phải là đào thường, con mang về nhà dâng lên lão mẫu dùng.

          Nói xong, Quỷ Cốc Tử xoay người rời khỏi.

          Tôn Tẫn ngày đêm kiêm trình, cuối cùng về đến nhà vào đúng ngày lão mẫu đại thọ 60 tuổi. Nhìn thấy người nhà bày tiệc mừng thọ, Tôn Tẫn không ngăn được thương tâm rơi lệ, hổ thẹn than bao nhiêu năm không tận được đạo hiếu. Ra đến đại sảnh, thấy mẹ già đầu bạc trắng, trong lòng Tôn Tẫn trách bản thân không thôi. Lão mẫu nhìn thấy Tôn Tẫn, không ngăn được rơi nước mắt. Sau khi hai mẹ con tỏ bày nỗi khổ nhớ nhau, Tôn Tẫn lấy ra trái đào mà thầy tặng dâng lên lão mẫu.

          Tôn mẫu vừa mới ăn qua một miếng, mọi người kinh ngạc phát hiện, tóc trắng như tuyết của bà lão phút  chốc đã chuyển sang đen, dung mạo vốn suy lão đã chuyển sang nét thanh xuân tươi tắn, không ai là không kinh ngạc cảm thán. Tôn Tẫn biết, nhất định trái đào mà ân sư tặng đã phát huy tác dụng thần kì.

          Người trong làng biết được sự kiện đó, bèn truyền tụng khắp nơi. Mọi người đều nói: Chỉ cần người già lúc mừng thọ ăn đào, người già sẽ hoá thanh xuân, kiện khang trường thọ. Thọ đào nhân đó mà có tên như thế. Thế là, dân gian bèn lưu hành tập tục khi chúc thọ dâng biếu thọ đào. 

                                                             Huỳnh Chương Hưng

                                                              Quy Nhơn 07/10/2021

Nguyên tác Trung văn

Trong quyển

THÚ VỊ VĂN HOÁ TRI THỨC ĐẠI TOÀN

趣味文化知识大全

Thanh Thạch 青石 biên soạn

Trung Quốc Hoa kiều xuất bản xã, 2013