Dịch thuật: Nguồn gốc họ Thạch (Bách gia tính)

 

NGUỒN GỐC HỌ THẠCH 

Về nguồn gốc họ (tính) Thạch chủ yếu có 3 thuyết:

1- Xuất phát từ tính (họ) Cơ .

          Thời Xuân Thu, cháu đời thứ 8 của Khang Thúc 康叔 là Công Tôn Thước 公孙碏, tự là Thạch , lại xưng là Thạch Thước 石碏, là hiền thần của nước Vệ. Thạch Thước đại nghĩa diệt thân, lập kế bắt giết Châu Hu 州吁 người mà đã thí quân là anh khác mẹ của mình, và cả  người con là Thạch Hậu 石厚. Con của Thạch Hậu là Đài Trọng 骀仲 lấy tự của tổ phụ làm họ (thị), xưng là Thạch Thị 石氏. Sử xưng là Thạch tính chính tông.

2- Xuất phát từ tính Cơ và tính Tử .

        Nước Trịnh (tính Cơ ) có một vị Đại phu tên là Thạch Quý 石癸; nước Tống (tính Tử ) có công tử Đoạn , tử Tử Thạch 子石, con cháu đời sau của ông đều xưng là Thạch thị 石氏.

3- Xuất phát từ những tộc khác gia nhập vào hoặc họ khác đổi sang họ Thạch.

          Như Thạch quốc 石国 ở Tây vực (di chỉ tại vùng Ô Tư Biệt Khắc Tháp Thập Can 乌兹别克塔什干hiện nay) người ở đó dời đến trung nguyên, sau dùng “thạch” làm họ. Thời Nam Bắc triều, tộc Tiên Ti 鲜卑 vùng Đại Bắc 代北có họ gồm 3 chữ Ô Thạch Lan 乌石兰, đổi sang Hán tự là “Thạch” , đơn tính. Thời Thập Lục Quốc có họ Trương , họ Nhiễm đổi sang họ Thạch , còn có họ Lâu đổi sang họ Thạch .

          Họ Thạch ước chiếm 0,35% nhân khẩu của dân tộc Hán trong cả nước, là họ lớn xếp thứ 63 của Trung Quốc.

Danh nhân các đời

          Thời Chiến Quốc, nước Nguỵ có thiên văn học gia Thạch Thân 石申. Thời Tây Tấn có Kinh Châu Thứ sử Thạch Sùng 石崇, thời Đông Tấn có Thạch Lặc 石勒, người kiến lập nước Triệu. Thời Ngũ Đại có Thạch Kính Đường kiến lập Hậu Tấn. Thời Tống có danh tướng Thạch Thủ Tín 石守信, kinh học gia Thạch Giới 石介, từ nhân Thạch Diên Niên 石延年, đạo sĩ “Thạch Hạnh Lâm” Thạch Thái “石杏林石泰. Thời Nguyên có Tể tướng Thạch Thiên Lân 石天麟, hí khúc gia Thạch Quân Bảo 石君宝. Đời Thanh có hoạ gia nổi tiếng Thạch Đào 石涛, y học gia Thạch Phế Nam 石芾南, cuối đời Thanh có Dực Vương Thạch Đạt Khai 翼王石达开của Thái Bình Thiên Quốc.

                                                              Huỳnh Chương Hưng

                                                              Quy Nhơn 04/10/2021

Nguyên tác Trung văn

THẠCH TÍNH UYÊN NGUYÊN

石姓渊源

Trong quyển

BÁCH GIA TÍNH

百家姓

Biên soạn: Triệu Dương 赵阳

Cát Lâm Đại học xuất bản xã, 2005