Dịch thuật: Duy hữu mộng hồn vô bất đáo (303) (Đặng Trần Côn: Chinh phụ ngâm)

 

DUY HỮU MỘNG HỒN VÔ BẤT ĐÁO (303)

惟有夢魂無不到

Chỉ có hồn mộng không nơi nào là không tới

          Mộng hồn /梦魂: Người xưa cho rằng linh hồn của con người trong giấc ngủ sẽ rời khỏi nhục thể, cho nên gọi là “mộng hồn” 梦魂. 

Trong bài Vu Sơn hoài cổ 巫山怀古 của Lưu Hi Di 刘希夷đời Đường có câu:

Đồi tưởng ngoạ dao tịch

Mộng hồn hà phiên phiên

颓想卧瑶席

梦魂何翩翩

(Nằm nơi chiếu đẹp sầu tưởng

Mà hồn mộng quấn quýt không rời)

          Án Cơ Đạo 晏几道 đời Tống trong bài từ theo điệu Giá cô thiên 鹧鸪天  có viết:

          ............. Xuân tiễu tiễu. Dạ điều điều. Bích vân thiên cộng Sở cung diêu. Mộng hồn quán đắc vô câu kiểm. Hựu đạp dương hoa quá Tạ kiều.

          ........ 悄悄. 夜迢迢. 碧云天共楚宫遥. 梦魂惯得无拘检. 又踏杨花过谢桥.

          (......... Ngày xuân tĩnh lặng. Đêm xuân lại dài. Ngước nhìn mây nhẹ nhàng bay trên bầu trời xanh, dường như mây cùng với cung điện nước Sở đi đến chốn xa xôi (điển Sở Vương với Thần nữ Vu sơn). Trong giấc mộng thấy mình thong dong không bị ràng buộc. Đạp lên bông liễu rụng đầy trên đất bước qua cầu họ Tạ (phiếm chỉ nơi ở của ca kĩ).)

“Mộng hồn” 梦魂cũng được mượn dùng để chỉ giấc ngủ. Như trong bài Trường hận ca 长恨歌 của Bạch cư Dị 白居易 đời Đường có câu:

Văn đạo Hán gia thiên tử sứ

Cửu hoa trướng lí mộng hồn kinh

闻道汉家天子使

九花帐里梦魂惊

(Nghe nói sứ giả của quân vương đến

Từ trong trướng cửu hoa giật mình tỉnh giấc)

https://baike.baidu.com/item/%E6%A2%A6%E9%AD%82/433373

Câu 303 bản diễn Nôm “Chinh phụ ngâm diễn ca” tương truyền của Đoàn Thị Điểm là:

Bui còn hồn mộng được gần (259)

Bản Chinh phụ ngâm khúc của Vân Bình Tôn Thất Lương, nxb Tân Việt, in năm 1953 là:

DUY còn hồn mộng được gần

                                                                            Huỳnh Chương Hưng

                                                                            Quy Nhơn 29/10/2021