Dịch thuật: Tương cố bất tương kiến (66) (Đặng Trần Côn: Chinh phụ ngâm)

 

TƯƠNG CỐ BẤT TƯƠNG KIẾN (66)

相顧不相見

Cùng ngoảnh lại nhìn nhau nhưng cùng chẳng thấy

          Trong Cầm thư đại toàn 琴书大全 thời Minh có bài Tương Phi oán 湘妃怨. Nhạc khúc miêu tả câu chuyện thời thượng cổ. Tương truyền Nghiêu Đế 尧帝có hai người con gái là Nữ Anh 女英 và Nga Hoàng 娥皇. Cả hai được gả cho Ngu Thuấn 虞舜. Nghiêu Đế nhường ngôi cho Ngu Thuấn, Ngu Thuấn tại vị 39 năm. Về sau qua đời trong một lần đi tuần ở phương Nam. Trong Sử kí 史记nói rằng “Mất ở Thương Ngô 苍梧, táng ở Cửu Nghi 九疑Giang Nam 江南”. Hai chị em vượt đường xa ngàn dặm tìm chồng, biết tin Ngu Thuấn đã chết, hai chị em ôm lấy trúc mà khóc. Khóc hết nước mắt cũng qua đời. Nhân vì chết ở sông Tương , nên người ta gọi là Tương Phu Nhân 湘夫人.

          Đoạn 3 trong Tương Phi oán 湘妃怨 viết rằng:

Quân tại Tương giang đầu

Thiếp tại Tương giang vĩ

Tương tư bất tương kiến

Cộng ẩm Tương giang thuỷ

................

君在湘江头

妾在湘江尾

相思不相见

共饮湘江水

...............

(Chàng ở đầu sông Tương

Thiếp ở cuối sông Tương

Cùng nhớ nhau mà cùng chẳng thấy

Cùng uống nước sông Tương)

http://www.bj-myt.com/zx/kepu/755.html

          Có tư liệu câu 4 là:

Đồng ẩm Tương giang thuỷ

同饮湘江水

          Và Vương Bột 王勃 thời Đường trong Hàn dạ hoài hữu tạp thể nhị thủ 寒夜怀友杂体二首 (bài 2) viết rằng:

Phục hợp trùng lâu hướng phố khai

Thu phong minh nguyệt độ giang lai

Cố nhân cố tình hoài cố yến

Tương vọng tương tư bất tương kiến.

复合重楼向浦开

秋风明月渡江来

故人故情怀故宴

相望相思不相见

(Lầu gác trùng điệp hướng về phía bến sông

Gió thu trong đêm trăng sáng dường như vượt sông mà đến

Bạn cũ tình xưa, nhớ đến những buổi tiệc vui vầy

Chúng ta trông ngóng nhau, cùng nhớ đến nhau nhưng cùng chẳng gặp)

https://zhidao.baidu.com/question/1883061366080114468.html

          Theo ý riêng với câu 66, tác giả Đặng Trần Côn đã liên tưởng đến những câu thơ này.

Câu 66 này, bản diễn Nôm “Chinh phụ ngâm diễn ca” tương truyền của Đoàn Thị Điểm là:

Cùng trông lại mà cùng chẳng thấy (61)

                                                                             Huỳnh Chương Hưng

                                                                             Quy Nhơn 02/7/2021