Dịch thuật: Trung hậu túc dĩ hưng nghiệp ..... (Vi lô dạ thoại)

 

忠厚足以兴业  勤俭足以兴家

谨守父兄教条, 沉实谦恭, 便是醇潜弟子

不改祖宗成法, 忠厚勤俭, 定为悠久人家

                                                                                   (围炉夜话)

TRUNG HẬU TÚC DĨ HƯNG NGHIỆP 

CẦN KIỆM TÚC DĨ HƯNG GIA

Cẩn thủ phụ huynh giáo điều, trầm thực khiêm cung, tiện thị thuần tiềm đệ tử.

Bất cải tổ tông thành pháp, trung hậu cần kiệm, định vi du cửu nhân gia

                                                                               (Vi lô dạ thoại)

TRUNG HẬU ĐỦ ĐỂ HƯNG NGHIỆP

CẦN KIỆM ĐỦ ĐỂ HƯNG GIA

          Cẩn thận tuân theo những lời dạy bảo của cha ông, đối đãi với người hết mực khiêm cung, đó chính là con em đôn hậu.

          Không tự ý sửa đổi di huấn tổ tông cùng cách xử thế, khoan dung cần kiệm, gia đạo nhất định không suy.

Phân tích và thưởng thức

          Xưa nay, phụ huynh có tâm luôn dạy con em mình thành thực thận trọng, đối đãi với người hết mực khiêm tốn cung kính. Phận làm con em, nếu giữ được những lời dạy bảo của phụ huynh, một là hiếu đễ trung tín, hai là đôn hậu thận trọng, thì đó chính là con em tốt. Kinh nghiệm từng trải của bậc trưởng bối luôn phong phú hơn ta, không nghe những lời khuyên răn của họ, tự tiện làm bừa, thường liều lỉnh, thì làm sao có thể trở thành con em tốt với tính tình đôn hậu được sự giáo dục?

          Gia pháp của tổ tông, hơn một nửa là sự tích luỹ kinh nghiệm của tiền nhân, không thể tự tiện bỏ đi. Trung hậu cần kiệm là mĩ đức mà tổ tiên dùng để dạy bảo con cháu đời sau. Trung hậu đủ để hưng nghiệp, cần kiệm đủ để hưng gia. Người mà trung hậu cần kiệm, nhất định sẽ gây dựng được sự nghiệp, tích  luỹ được giàu có, gia đạo tự nhiên sẽ mãi không suy.

Chú của người dịch

Vi lô dạ thoại 围炉夜话: là một tác phẩm nổi tiếng đời Thanh, tác giả là Vương Vĩnh Bân 王永彬. Vi lô dạ thoại có 221 tắc, đề cập nhiều phương diện như đạo đức, tu thân, độc thư, an bần lạc đạo, giáo tử, trung hiếu, cần kiệm … nêu rõ hàm nghĩa sâu xa: lập đức, lập công, lập ngôn đều lấy “lập nghiệp” làm gốc.Vi lô dạ thoại 围炉夜话cùng với Thái căn đàm 菜根谭, Tiểu song u kí 小窗幽记 được gọi chung là “xử thế tam đại kì thư”.

Vương Vĩnh Bân 王永彬:

          Vương Vĩnh Bân tự Nghi Sơn 宜山, người đời gọi ông là Nghi Sơn tiên sinh 宜山先生, con cháu đời sau của họ Vương gọi ông là Nghi Sơn công 宜山公. Cuộc đời ông trải qua 5 vương triều: Càn Long 乾隆, Gia Khánh 嘉庆, Đạo Quang 道光, Hàm Phong 咸丰, Đồng Trị 同治. Ông sinh ngày 23 tháng Giêng năm Nhâm Tí thời Càn Long, mất ngày 25 tháng Giêng năm Kỉ Tị thời Đồng Trị, hưởng thọ 78 tuổi.

          Nguồn http://baike.baidu.com/view/53686.htm

                                                                     Huỳnh Chương Hưng

                                                                     Quy Nhơn 01/7/2021

Nguồn

VI LÔ DẠ THOẠI

围炉夜话

Tác giả: Vương Vĩnh Bân 王永彬

Thiểm Tây lữ du xuất bản xã, 2002.