Dịch thuật: Thanh sơn thượng, tuyết mông đầu (82)

 

THANH SƠN THƯỢNG, TUYẾT MÔNG ĐẦU (82)

 青山上, 雪濛頭

Lên núi xanh, tuyết phủ khắp đầu

          Tuyết mông đầu 雪濛頭 / 雪蒙头: Tuyết phủ trên đầu. Củng Bính 龚炳đời Tống trong bài Nhàn vịnh 闲咏có viết:

Niên du bát trật tuyết mông đầu

Thời đối thân bằng thoại cựu du

Vạn sự vô tâm nhàn nhật nguyệt

Nhất bôi hữu vị tiểu Công Hầu

............................

年逾八袠雪蒙头

时对亲朋话旧游

万事无心闲日月

一杯有味小公侯

(Đã quá tám mươi tuổi, tuyết trắng phủ khắp đầu

Giờ đối với người thân bạn bè chỉ nhắc lại những lần vui chơi ngày trước

Muôn việc chẳng bận lòng an nhàn cùng ngày tháng

Nhấp một li rượu ngon cũng như là tiểu Công hầu)

...................

http://www.cngdwx.com/tangsong/quansongshi/257111.htm

 “Tuyết” trong câu “Niên du bát trật tuyết mông đầu” 年逾八袠雪蒙头ở bài thơ của Củng Bính là chỉ tóc đã bạc trắng.

Với câu “Thanh sơn thượng, tuyết mông đầu” 青山上, 雪濛頭của Đặng Trần Côn thì “tuyết” là tuyết thật. Và chữ “đầu” ở đây, theo bản diễn Nôm của Đoàn Thị Điểm là “đầu núi”, và chữ “phúc”  (bụng) ở câu 83 tiếp theo ở dưới “Thanh khê hạ, thuỷ một phúc” 清溪下, 水沒腹 cho là lòng suối. Nhưng ở bản của Vân Bình Tôn Thất Lương giải nghĩa là “đầu người” và “bụng người”:

Trên non xanh tuyết lạnh phủ đầu

Dưới khe trong nước sâu lút bụng

 Tôi cũng theo ý này nên dịch là “Lên núi xanh, tuyết phủ khắp đầu”, đối với câu 83 ở dưới là “Xuống khe trong, nước sâu đến bụng”.

Câu 82 và câu 83 bản diễn Nôm “Chinh phụ ngâm diễn ca” tương truyền của Đoàn Thị Điểm là:

Sương đầu núi buổi chiều như gội

Nước lòng khe nẻo lội còn sâu

                                                                                (77 – 78)

Trong Chinh phụ ngâm khúc của Vân Bình Tôn Thất Lương, nxb Tân Việt, in năm 1953 là:

Sương đầu núi buổi chiều như GIỘI

Nước lòng khe nẻo SUỐI còn sâu 

                                                                            Huỳnh Chương Hưng

                                                                             Quy Nhơn 16/7/2021