Dịch thuật: Phân trình hề hà lương (47) (Đặng Trần Côn: Chinh phụ ngâm)

 

PHÂN TRÌNH HỀ HÀ LƯƠNG (47)

分程兮河梁

Chia tay nơi hà lương 

          Hà lương 河梁: Vốn nghĩa là cây cầu bắc qua sông, về sau trong thơ cổ Trung Quốc thường được dùng chỉ sự tiễn biệt, chỉ nơi tiễn biệt.

          Trong Dữ Tô Vũ 与苏武 của Lí Lăng 李陵 đời Hán, ở bài thứ 3 có câu:

Huề thủ thướng hà lương

Du tử mộ hà chi?

Bồi hồi hề lộ trắc

Lượng lượng bất đắc từ

............

携手上河梁

游子暮何之

徘徊蹊路侧

悢悢不得辞

..............

(Dắt tay nhau bước lên cầu

Đêm nay du tử đi về đâu?

Bồi hồi nơi lối đi bên đường

Đau buồn không nỡ từ biệt)

..............

          Trong bài Tống biệt 送别 của Phạm Vân 范云 thời Nam Bắc Triều có câu:

Đông phong liễu tuyến trường

Tống lang thướng hà lương

东风柳线长

送郎上河梁

(Gió xuân thổi qua cành liều đã dài

Tiễn chàng bước lên cầu)

          Trong bài Biệt Tiêu Ti Nghị 别萧谘议của Vương Dung 王融 thời Nam Bắc Triều có câu:

Bồi hồi tương sở ái

Tích biệt tại hà lương

徘徊将所爱

惜别在河梁

(Bồi hồi đem những yêu thương

Tại hà lương đau buồn tiễn biệt)

          Thành ngữ Trung Quốc có câu “Hà lương huề thủ” 河梁携手 “Hà lương chi biệt” 河梁之别được dùng để chỉ sự tiễn biệt.

          Theo ý riêng với câu 47 “Phân trình hề hà lương” 分程兮河梁 này, tác giả Đặng Trần Côn đã liên tưởng đến câu “Huề thủ thướng hà lương” 携手上河梁 trong bài Dữ Tô Vũ 与苏武 của Lí Lăng, và cả câu 48 “Bồi hồi hề lộ bàng” 徘徊兮路傍 là từ câu “Bồi hồi hề lộ trắc” 徘徊蹊路侧 trong bài này.

Câu 47 này, bản diễn Nôm “Chinh phụ ngâm diễn ca” tương truyền của Đoàn Thị Điểm là:

Hà lương chia rẽ đường này (43)

                                                                              Huỳnh Chương Hưng

                                                                             Quy Nhơn 17/6/2021