Dịch thuật: Dĩ kỉ dưỡng dưỡng điểu (Thành ngữ)

 

DĨ KỈ DƯỠNG DƯỠNG ĐIỂU

以己养养鸟

LẤY CÁCH NUÔI NGƯỜI ĐỂ NUÔI CHIM 

Giải thích: Ví làm việc không dựa theo quy luật khách quan, khiến việc làm và ý nguyện trái ngược nhau

Xuất xứ: Chiến Quốc . Trang Chu 庄周: Trang Tử - Chí lạc 庄子 - 至乐

          Có một hôm, một con chim với bộ lông sặc sỡ, cất tiếng hót bay vào phòng ngủ của quốc quân nước Lỗ, nó ngẩng đầu, vươn cánh, thần khí linh hoạt nhảy tới nhảy lui trên chiếc án bên lò.

          Quốc quân ngước mắt nhìn, trở mình ngồi dậy, cầm lấy mũ, rón rén tiến đến gẩn, một mặt ra bộ định chộp lấy, một mặt chỉ huy đám cung nữ từ trái phải sau trước bao vây. Cuối cùng bắt được chim, quốc quân nước Lỗ vui mừng đem nhốt chim vào chiếc lồng bằng vàng.

          Chim với đôi mắt sáng nhìn vị quân chủ, tiếng hót của nó nghe êm tai, nhảy nhót một cách linh hoạt, như đang trêu chọc quốc quân. Quốc quân nước Lỗ tựa hồ thông hiểu tính chim, cũng chúm miệng lại huýt sáo.

          Từ đó, toàn bộ tâm tư của  quốc quân nước Lỗ đều đặt trên thân chim, nghe mãi không chán, nhìn mãi không phiền, ngay cả mĩ nữ bên cạnh, giang sơn bên ngoài đều quên cả.

          Quốc quân ngồi xe, đặt chim bên cạnh, khi tiếp nhận tấu bẩm của bách quan cũng để chim hướng đến quần thần cất tiếng hót. Người hầu bưng rượu ngon, trong lồng chim cũng có một li. Lại còn sai nhạc sư cung đình tấu nhạc Cửu thiều cho chim nghe, bảo đầu bếp giỏi dâng sơn hào hải vị cho chim ăn. Đêm đến, trải thảm nhung dày trong lồng cho chim, phủ lên tấm lụa đẹp, tất cả đều giống như lấy cách đối đãi bản thân mình để nuôi chim, nhưng chim ngày càng đờ đẫn, toàn thân run rẩy, hai mắt thẫn thờ cất tiếng kêu bi ai, chẳng bao lâu thì chết.

                                                                Huỳnh Chương Hưng

                                                             Quy Nhơn 30/6/2021

Nguyên tác Trung văn

DĨ KỈ DƯỠNG DƯỠNG ĐIỂU

以己养养鸟

TRUNG QUỐC THÀNH NGỮ CỐ SỰ TỔNG TẬP

中国成语故事总集

(tập 1)

Chủ biên: Đường Kì 唐麒

Trường Xuân – Thời đại văn nghệ xuất bản xã, 2004 

Phụ lục của người dịch

          者海鸟之于鲁郊, 鲁侯御而觞之于庙, 奏九韶以为乐, 具太牢以为膳. 鸟乃眩视忧悲, 不敢食一脔, 不敢饮一杯, 三日而死. 此以己养养鸟也, 非以鸟养养鸟也.

                                      (庄子 - 至乐)

          Tích giả hải điểu chỉ vu Lỗ giao, Lỗ Hầu ngự nhi thương chi vu miếu, tấu Cửu thiều dĩ vi lạc, cụ Thái lao dĩ vi thiện. Điểu nãi huyễn thị ưu bi, bất cảm thực nhất luyến, bất cảm ẩm nhất bôi, tam nhật nhi tử. Thử dĩ kỉ dưỡng dưỡng điểu dã, phi dĩ điểu dưỡng dưỡng điểu dã.

                                                                                 (Trang Tử - Chí lạc)

          Xưa có con chim biển bay đến đậu ở ngoại thành nước Lỗ, quốc quân nước Lỗ sai người nghinh đón vào Thái miếu, tấu nhạc Cửu thiều cho chim vui, dọn cỗ Thái lao cho chim ăn. Chim bèn hoa mắt u buồn, không dám ăn một miếng, không dám uống một li, ba ngày sau thì chết. Đó là lấy cách nuôi người để nuôi chim, chứ không phải lấy cách nuôi chim để nuôi chim.

http://blog.sciencenet.cn/blog-109353-233009.html