Dịch thuật: Hỉ thần truyền thuyết - Mãn tộc Hỉ thần (tiếp theo)

 

HỈ THẦN TRUYỀN THUYẾT

MÃN TỘC HỈ THẦN

(tiếp theo) 

          Chim Hỉ thước có năng lực bảo hộ. Dã thú trong rừng sâu rất nhiều, săn bắn là một việc rất nguy hiểm. Chim Hỉ thước có linh tính cảnh giác, lúc gặp nguy hiểm liền cất tiêng kêu, thành bầy bay rời khỏi. Như vậy là đã cảnh giác cho người đi săn. Thế là, chim Hỉ thước được phú cho chức năng thần thánh bảo vệ khu vực, trở thành vị thần bảo hộ khu vực trong Tát Mãn giáo, bảo hộ người đi săn được bình an khi vào trong núi, và cũng trở thành Hỉ thần trong mắt mọi người, bảo hộ mọi người tránh được tai hoạ.

          Tại Ninh Cổ Tháp 宁古塔 có lưu truyền một câu chuyện thần thoại liên quan đến Sa Khắc Sa Ân Đô Lí 沙克沙恩都里: Thiên thần nhìn thấy nhân gian đối với thiên tai bệnh hoạn, không hề biết dự phòng, liền phái Sa Khắc Sa 沙克沙 xuống trần dự báo cát hung hoạ phúc. Nó thông qua cảm ứng đầu thai vào một gia đình săn bắn, là hình tượng nửa người nửa chim thước, đồng thời lớn lên trong tổ chim Hỉ thước, cả ngày làm bạn với chim Hỉ thước. Nó dự báo thuỷ tai, ôn dịch, khiến bộ lạc may mắn tránh được nạn. Nó nhìn thấy rõ mê hồn trận của Da Lỗ Lí 耶鲁里, cứu được người trong tộc, được Mãn tộc tôn làm Hỉ thần. Mỗi khi nhà có người sinh con, hoặc xây dựng phòng ốc, hoặc bệnh lâu ngày qua khỏi, hoặc xuất binh đánh trận bình an trở về, Mãn tộc đều tế Hỉ thần.

          Trong thần thoại Mãn tộc, chim Hỉ thước còn được xem là sự xuất hiện của người đi cứu giúp, đại để có phân làm hai loại:

          Một là trong truyền thuyết lấy con người làm chủ nhân ông, chim Hỉ thước trên thân của vị hoàng đế hoặc nhân vật anh hùng của Mãn tộc, theo đó khiến họ được cứu, tránh được tai mắt của kẻ địch, Chim Hỉ thước nhân đó cũng nhận được sủng ái của hoàng đế, cũng nhận được sự yêu mến của nhân dân Mãn tộc. Chim Hỉ thước trong loại hình tượng này hoàn toàn không bị nhân cách hoá, hành động cứu trợ của nó là trực tiếp. Trong loại hình tượng này, truyền thuyết mà được mọi người quen nhất chính là truyền thuyết chim Ô nha hoặc chim Hỉ thước cứu Tiểu Hãn 小罕 (Nỗ Nhĩ Cáp Xích 努尔哈赤).

          Về truyền thuyết Nỗ Nhĩ Cáp Xích có nhiều bài văn khác nhau, trong đó, có thuyết nói Tiểu Hãn bị quân Minh truy đuổi. Nhìn thấy thế, một bầy chim Hỉ thước liền đứng trên đầu Tiểu Hãn, quân Minh từ xa nhìn thấy một bầy chim Hỉ thước, đoán là nơi đó không có người, bèn rẽ sang hướng khác. Chim Hỉ thước đã cứu mạng của Tiểu Hãn.

          Hai là trong thần thoại, chim Hỉ thước có nhân tính, hoặc thần tính, giúp nhân loại hoặc thần linh gián tiếp cứu giúp. Trong Bạch Vân Cách Cách 白云格格, bầy chim Hỉ thước cầu cáo với thiên thần Bạch Vân Cách Cách白云格格, ném xuống cành cây xanh để cứu nhân loại và vạn vật sinh linh trong cơn hồng thuỷ. Linh tính của chim Hỉ thước là nhân vì “ngẫu nhiên” cứu chủ mà được phú cho. Đó không phải là sự sùng bái nguyên lai về động vật. Đối với hoàng đế được cứu mà nói, đó là nhân vì được sự cứu giúp bất ngờ nên có hành động cảm kích chim Hỉ thước. Đối với hậu thế Mãn tộc mà nói, đó là do bởi chim Hỉ thước cứu hoàng đế Mãn tộc (cũng chính là tổ tiên), cho nên trong lòng họ có sự cảm kích chim Hỉ thước. Hình tượng chim Hỉ thước trong thần thoại của Mãn tộc đều là thiện lương tốt đẹp, từ trong đó có thể thấy đối với sự yêu mến và sùng kính chim Hỉ thước, nhân dân Mãn tộc đã thậm chí hoá chim Hỉ thước thành Hỉ thần.

                                                                                                    (hết)

                                                                     Huỳnh Chương Hưng

                                                                  Quy Nhơn 23/4/2021

Nguồn

MÃN TỘC HỈ THẦN

满族喜神

Trong quyển

ĐỒ THUYẾT HỈ VĂN HOÁ

图说喜文化

Tác giả: Ân Vĩ 殷伟, Trình Kiến Cường 程建强

Bắc Kinh: Thanh Hoa đại học xuất bản xã, 2013