Dịch thuật: Sân hoè đôi chút thơ ngây (1257) ("Truyện Kiều")


SÂN HOÈ ĐÔI CHÚT THƠ NGÂY (1257)
          Sân hoè: Tức “Hoè đình” 槐庭, sân có trồng cây hoè. Vương Hựu 王祐đời Tống từng trồng ba cây hoè trong sân, nói rằng:
Ngô tử tôn tất hữu vi tam công giả
吾子孫必有為三公者
(Con cháu của ta tất sẽ có người làm đến tam công)
          Về sau con ông là Đán quả nhiên nhậm chức Tướng.

Sân hoè đôi chút thơ ngây
Trân cam ai kẻ đỡ thay việc mình
(“Truyện Kiều” 1257 – 1258)
Sân hoè: Đời Tống Vương Hộ tự tay trồng ba cây hoè ở sân, nói rằng con cháu ta tất có người làm tam công. Sau người ta thường dùng cây hoè để chỉ con cháu.
(Đào Duy Anh: “Từ điển Truyện Kiều”, nxb Khoa học xã hội, Hà Nội – 1989)
Trong “Kim Vân Kiều” (Đoạn trường tân thanh) do Bùi Khánh Diễn chú thích, ghi rằng:
          “Ông Vương Hựu nhà Tống trồng ba cây hoè ở trước sân, sau con làm tam công”.
(Sài Gòn: nxb Sống Mới, 1960)

Xét: Câu 1257 trong “Truyện Kiều”, Nguyễn Du mượn điển “sân hoè” để chỉ chị em Thuý Kiều.

                                                             Huỳnh Chương Hưng
                                                             Quy Nhơn 11/7/2020