Thứ Ba, 5 tháng 5, 2020

Dịch thuật: Gặp cơn vạ gió tai bay bất kì (616) ("Truyện Kiều")

Đăng lúc  10:12  |  Thư Mục  Nghiên Cứu - Dịch Thuật


GẶP CƠN VẠ GIÓ TAI BAY BẤT KÌ (616)
          Vạ gió tai bay: tiếng Hán là “phi tai hoạnh hoạ” 飞灾横祸 ví tai hoạ ngoài ý muốn đột nhiên phát sinh.
          Xuất xứ từ Hậu Hán thư – Chu Vinh truyện 后汉书 - 周荣传 của Phạm Việp 范晔 thời Nam Triều:
Nhược thốt ngộ phi hoạ, vô đắc tẫn liệm.
若卒遇飞祸, 无得殡敛
(Nếu thình lình gặp phải tai hoạ, thì chết cũng không được tấn liệm)
          Trong Vân cấp thất thiêm 笈七签 quyển 54 của Trương Quân Phòng 张君房 đời Bắc Tống có câu:
          Mỗi nhật như thử, hồn bất li nhân tả hữu, phi tai hoạnh hoạ, ác quỷ hung thần, bất năng vi hại.
          每日如此, 魂不离人左右, 飞灾横祸, 恶鬼凶神, 不能为害.
          (Mỗi ngày đều như thế, hồn không rời xa người, thì tai bay vạ gió, ác quỷ hung thần cũng không thể hại được)
          Và trong Hồng lâu mộng 红楼梦 hồi thứ 90 của Tào Tuyết Cần 曹雪芹 đời Thanh cũng có câu:
          Gia trung hựu bính kiến giá phi tai hoạnh hoạ, bất tri hà nhật liễu cục.
          家中又碰见这飞灾横祸, 不知何日了局.
          (Trong nhà lại gặp tai bay vạ gió, không biết ngày nào mới xong việc)
(“Thành ngữ đại từ điển” 成语大词典, Bắc Kinh: Thương vụ ấn thư quán, Quốc Tế hữu hạn công ti, 2004)

Thương lòng con trẻ thơ ngây
Gặp cơn vạ gió tai bay bất kì
(“Truyện Kiều” 615 – 616)
Vạ gió tai bay: Vạ gió cũng nghĩa như tai bay tức là tai vạ ở đâu đưa đến. Xếp
Hai hình tượng tương tự làm một thành ngữ.
(Đào Duy Anh: “Từ điển Truyện Kiều”, nxb Khoa học xã hội, Hà Nội – 1989)
Trong “Kim Vân Kiều” (Đoạn trường tân thanh) do Bùi Khánh Diễn chú thích, ghi rằng:
          Thế thuyết: Phi tai hoành hoạ.
          世說: 飛災橫禍
          (Bài Thế thuyết: Tai bay vạ gió).
(Sài Gòn: nxb Sống Mới, 1960)

Xét: Bản “Kim Vân Kiều” (Đoạn trường tân thanh) do Bùi Khánh Diễn chú thích, và trong “Tư liệu Truyện Kiều  - Bản Duy Minh Thị 1872” do GS Nguyễn Tài Cẩn phiên Nôm, câu 615 là:
Thương NÀNG con trẻ thơ ngây

                                                                 Huỳnh Chương Hưng
                                                                 Quy Nhơn 05/5/2020

Chia sẻ bài viết

Mã nguồn bởi Huỳnh Chương Hưng
Copyright © 2012 Huỳnh Chương Hưng.
back to top