Thứ Bảy, 14 tháng 10, 2017

Dịch thuật: Rùa và thiên nga

Đăng lúc  20:16  |  Thư Mục  Nghiên Cứu - Dịch Thuật

RÙA VÀ THIÊN NGA

          Trong một cái ao kia, có một con rùa tên là Kim Bộ Yết Li Bà 金部羯哩婆. Nó có hai người bạn là hai con thiên nga, một con tên là San Già Tra 珊迦吒, còn con kia tên là Bì Già Tra 毗迦吒. Thời gian qua đi, một cơn đại hạn kéo đến, đã 12 năm không mưa. Hai con thiên nga suy nghĩ:
- Nước trong ao này đã cạn. Hai chúng ta đến một nơi khác có nước đi! Nhưng chúng ta phải bàn cùng Kim Bộ Yết Li Bà, người bạn thân  mà chúng ta quen đã lâu.
          Sau khi hai con thiên nga đến, rùa nói rằng:
- Sao lại phải bàn với tôi? Tôi là loài sống trong nước; hiện ở đây chỉ còn sót lại chút nước. Chia tay với hai bạn, lòng tôi thực buồn, chẳng bao lâu nữa chắc tôi cũng xong. Nếu hai bạn quả thực có cảm tình với tôi, thì xin hai bạn hãy cứu tôi thoát ra khỏi miệng tử thần đi. Hai bạn ở nơi ao ít nước này, thứ mà thiếu chỉ là chút thức ăn thôi; còn tôi, lại chết ở đây. Nên xin hai bạn nghĩ kĩ đi, không có ăn và mất đi tính mạng, rốt cuộc sự việc nào nghiêm trọng?
          Hai con thiên nga nói rằng:
- Bạn không có cánh, hai chúng tôi không có cách gì đưa bạn từ  trong nước ra khỏi ao.
          Rùa nói rằng:
- Tôi có một cách. Hai bạn lấy một cây gậy đến đây!
Sau khi gậy được đem đến, rùa cắn lấy đoạn giữa của gậy, bảo rằng:
- Hai bạn lấy mỏ cắn chặt lấy 2 đầu gậy, bay lên, bay nhẹ nhàng trên bầu trời, cho đến khi tìm được một ao nước vô cùng đẹp.
Hai con thiên nga nói rằng:
- Cách này xem ra rất nguy hiểm a! Nếu bạn hở miệng nói ra một câu, lập tức sẽ rời cây gậy từ trên cao rơi xuống đất, tan thành trăm mảnh đấy.
Rùa nói rằng:
- Bắt đầu từ bây giờ, tôi kiên trì im lặng. Bay trên trời bao lâu, tôi sẽ kiên trì bấy lâu.
          Sự việc được tiến hành như thế, hai con thiên nga vất vả lắm mới kéo được con rùa ra khỏi ao nước cạn. Khi chúng bay ngang qua một thành phố gần đó, đám người dưới đất nhìn thấy rùa, họ từ dưới đất phát ra những tiếng reo vang:
          - Hai con chim trên trời đang kéo một chiếc xe gì thế?
          Rùa nghe được, khinh suất mở miệng:
          - Đám người kia nói gì đó?
          Vừa mới mở miệng, con rùa ngốc nghếch từ trên cao rơi xuống, rớt trên mặt đất. Lúc bấy giờ, những người thích ăn thịt liền dùng dao nhọn xẻ thịt rùa.

Chú của người dịch
Lâm Ngữ Đường 林语堂 (1895 – 1976): người Long Khê 龙溪 Phúc Kiến 福建, vốn tên là Hoà Lạc 和乐, sau đổi là Ngọc Đường 玉堂, rồi lại đổi là Ngữ Đường 语堂. Năm 1912, ông theo học tại Đại học Thánh Ước Hàn 圣约翰 (Saint John s University) tại Thượng Hải. Sau khi tốt nghiệp, đến giảng dạy tại Đại học Thanh Hoa 清华. Mùa thu năm 1919, Lâm Ngữ Đường đến học Khoa Văn học của Đại học Cáp Phật 哈佛 (Havard University) nước Mĩ. Năm 1922 đạt được học vị Thạc sĩ Văn học. Cũng trong năm đó, Lâm Ngữ Đường chuyển đến học tại Đại học Thái Tỉ Tích 菜比锡 (Universitat Leipzig) nước Đức, chuyên về ngôn ngữ học. Năm 1923, sau khi đạt được học vị Tiến sĩ, ông về nước, giảng dạy tại Đại học Bắc Kinh, chủ nhiệm Khoa Anh văn và làm giáo vụ trưởng của Đại học sư phạm dành cho nữ ở Bắc Kinh. Sau năm 1924, ông là một trong những người biên soạn chủ yếu của tờ Ngữ ti 语丝. Năm 1926, Lâm Ngữ Đường đến Đại học Hạ Môn 厦门 giữ chức Viện trưởng Viện Văn học. Năm 1927 ông làm thư kí cho Bộ ngoại giao. Năm 1932 chủ biên nguyệt san Luận ngữ 论语. Năm 1934 sáng lập tập san Nhân Thế Gian 人世间. Năm 1935 sáng lập tập san Vũ Trụ Phong 宇宙风, đề xướng văn tiểu phẩm “dĩ tự ngã vi trung tâm, dĩ nhàn thích vi cách điệu” 以自我为中心, 以闲适为格调. Sau năm 1935, Lâm Ngữ Đường tại nước Mĩ viết những trứ tác văn hoá và trường thiên tiểu thuyết như Ngô quốc dữ ngô dân 吾国与吾民, Kinh hoa yên vân 京华烟云, Phong thanh hạc lệ 风声鹤唳 bằng tiếng Anh. Năm 1944, Lâm Ngữ Đường có về nước giảng bài tại Trùng Khánh. Năm 1945 đến Singapore sáng lập Đại học Nam Dương 南洋, nhậm chức Hiệu trưởng. Năm 1952, tại nước Mĩ cùng với người khác sáng lập tạp chí Thiên Phong 天风. Năm 1966 Lâm Ngữ Đường định cư tại Đài Loan. Năm 1967 ông được mời giảng dạy tại Đại học Trung Văn ở Hương Cảng. Năm 1975 được tiến cử giữ chức Phó hội trưởng của Quốc tế bút hội 国际笔会. Lâm Ngữ Đường qua đời tại Đài Loan năm 1976.

                                                                     Huỳnh Chương Hưng
                                                                    Quy Nhơn 14/10/2017

Dịch từ bản Trung văn
TRUNG QUỐC ẤN ĐỘ CHI TRÍ TUỆ
(Ấn Độ quyển)
中国印度之智慧
(印度卷)
Tác giả: Lâm Ngữ Đường 林语堂
Người dịch: Dương Thái Hà 杨彩霞
Tây An: Thiểm Tây sư phạm đại học xuất bản xã, 2006.

Chia sẻ bài viết

Mã nguồn bởi Huỳnh Chương Hưng
Copyright © 2012 Huỳnh Chương Hưng.
back to top