Thứ Năm, 8 tháng 9, 2016

Dịch thuật: Kiến An thất tử

Đăng lúc  21:10  |  Thư Mục  Nghiên Cứu - Dịch Thuật

KIẾN AN THẤT TỬ

          “Kiến An thất tử” 建安七子 là hợp xưng 7 văn nhân thời Tam Quốc- Khổng Dung 孔融nước Lỗ, Trần Lâm 陈琳ở Quảng Lăng, Vương Xán 王粲 ở Sơn Dương, Từ Cán 徐幹ở Bắc Hải, Nguyễn Vũ 阮瑀ở Trần Lưu, Ưng Sưởng 应瑒ở Nhữ Nam, Lưu Trinh 刘桢ở Đông Bình.
          Vương Xán 王粲 tự Trọng Tuyên 仲宣 người huyện Cao Bình 高平 quận Sơn Dương 山阳, là Trưởng sử của Đại tướng quân Hà Tiến 何进 cuối thời Đông Hán. Sau khi Hán Vũ Đế dời đô đến Trường An 长安, Vương Xán cũng dời đến Trường An. Đối với tài hoa của Vương Xán, Tả trung lang tướng Thái Ung 蔡邕 cảm thấy kinh dị, hết sức tán thưởng.
          Năm Vương Xán 17 tuổi được triều đình giao chức Hoàng môn thị lang. Do bởi đương thời cục thế Trường An rất hỗn loạn, nên ông đã từ bỏ chức vị, rời Trường An đến Kinh Châu 荆州 đầu bôn Lưu Biểu 刘表. Nhưng Lưu Biểu thấy Vương Xán tướng mạo xấu xí, thân thể suy nhược nên mãi không trọng dụng. Sau khi Lưu Biểu qua đời, Tào Tháo 曹操 công chiếm Kinh Châu, Vương Xán khuyên con Lưu Biểu là Lưu Tông 刘琮 quy phụ Tào Tháo. Thế là Tào Tháo nhậm Vương Xán làm Thừa tướng duyện 丞相掾, còn ban cho tước vị Quan Nội Hầu 关内侯. Tào Tháo cử hành yến hội bên bờ Hán Thuỷ, Vương Xán phân tích tuấn kiệt trong thiên hạ, đồng thời nâng chén chúc mừng Tào Tháo kì khai đắc
thắng, bắt chước theo Chu Văn Vương lấy lễ đãi hiền sĩ.
          Về sau, Tào Tháo lại cất nhắc Vương Xán làm Quân mưu tế tửu. Sau khi nước Nguỵ được kiến lập, điều ông giữ chức Thị trung. Vương Xán học vấn uyên bác, kiến thức rộng, ai hỏi gì đều trả lời được. Trong thời cuộc hỗn loạn lúc bấy giờ, lễ chế xưa cũ đều phế bỏ, sau đó khi lập mới chế độ, thường do Vương Xán phụ trách.
          Sức nhớ của Vương Xán kinh người, từng có một dạo Vương Xán và bạn cùng đi với nhau, có đọc bài văn bia bên đường, vừa mới qua một lượt, người bạn liền hỏi ông:
- Giờ ông có thể đọc thuộc không?
Vương Xán đáp rằng:
- Được.
Quả nhiên ông đọc không sót một chữ. Một lần khác Vương Xán xem người ta đánh cờ vây, thế cờ nhiễu loạn, Vương Xán liền thay họ sắp xếp con cờ theo thế cục như trước đó. Người đánh cờ đều không tin, bèn bày ra cuộc cờ khác, dùng khăn phủ lên, sau đó gọi Vương Xán tại một bàn cờ trống, theo đó sắp xếp lại, khi đối chiếu hai cuộc cờ, quả nhiên không sai một con.
Vương Xán rất giỏi toán thuật, lại giỏi viết văn, cầm bút lên viết không cần sửa một chữ, đến nỗi người ta cho rằng ông đã cấu tứ trước. Nhưng dù cho có dồn hết tâm trí đẽo gọt, cũng không thể viết hay hơn được.
          Năm Kiến An 建安 thứ 21, Vương Xán theo Tào Tháo đông chinh Tôn Ngô. Mùa xuân năm Kiến An thứ 22, Vương Xán bị bệnh và mất giữa đường, lúc bấy giờ ông chỉ mới 41 tuổi.
          Từ Cán 徐幹 là liêu thuộc của Quân mưu tế tửu phủ Tư không, đảm nhiệm chức vụ Ngũ quan trung lang tướng văn học.
          Trần Lâm 陈琳 lúc trước là chủ bạ của Hà Tiến 何进, lúc bấy giờ Hà Tiến muốn tiêu diệt bọn hoạn quan, Hà thái hậu không đồng ý. Hà Tiến bèn triệu tập tướng lĩnh dũng mãnh các nơi, bảo họ nhất tề dẫn quân tấn công kinh sư, muốn nhân đó uy hiếp thái hậu. Trần Lâm can ngăn Hà Tiến, Hà Tiến không nghe theo lời, cuối cùng tự chuốc lấy hoạ. Về sau Trần Lâm tị nạn đến Kí Châu 冀州, Viên Thiệu 袁绍 phái ông chủ quản việc văn chương. Sau khi cha con Viên Thiệu thất bại, Trần Lâm quy thuận Tào Tháo. Tào Tháo nói với Trần Lâm rằng:
          - Ông trước đây viết hịch văn cho Viên Thiệu để thảo phạt ta, kể tội trạng của ta là đủ rồi, căm ghét bản thân ta là đủ rồi, sao còn liên luỵ đến phụ thân cùng tổ phụ của ta?
          Trần Lâm nhận tội, Tào Tháo nhân mến tài nên cũng không truy cứu.
          Nguyễn Vũ 阮瑀 lúc còn trẻ theo học với Thái Ung. Thời Kiến An, Đô uý Tào Hồng 曹洪 muốn phái ông giữ chức vụ thư kí, ông không đồng ý, cuối cùng vẫn không khuất phục. Về sau Tào Tháo cùng lúc dùng Trần Lâm, Nguyễn Vũ làm Tư không Quân mưu tế tửu, giữ việc ghi chép. Lúc bấy giờ các loại thư tín, văn cáo trong quân trong nước đều do Trần Lâm và Nguyễn Vũ viết. Về sau điều Trần Lâm làm Thống soái thủ hạ trực thuộc tướng lĩnh quân đội, Nguyễn Vũ làm
Thuộc quan của thương tào. Ưng Sưởng 应瑒, Lưu Trinh 刘桢 lần lượt được Tào Tháo mời ra làm thuộc quan của phủ Thừa tướng. Ưng Sưởng điều nhậm Bình Nguyên Hầu thứ tử 平原侯庶子, về sau lại giữ chức Ngũ quan tướng văn học. Lưu Trinh do bởi phạm tội bất kính bị phán tội hình, sau khi mãn hạn phóng thích, vẫn về lại quan thự nhậm chức. Hai người họ đều viết qua văn chương, phú có đến 10 thiên
          Năm Kiến An thứ 17, Nguyễn Vũ qua đời. Năm Kiến An thứ 22 phát sinh ôn dịch, Từ Cán, Trần Lâm, Ưng Sưởng, Lưu Trinh trước sau lần lượt cũng qua đời.
          Từ Vĩ Trường 徐伟长 (tức Từ Cán – ND) vừa có văn tài lại có danh tiết, thanh tâm quả dục, không ham vinh lợi, không chuộng hư danh. Bộ Trung luận 中论 của ông hơn 20 thiên, lập luận đều có chứng cứ, văn phong nhã trí, đủ để lưu truyền hậu thế.
          Khổng Dung 孔融 là cháu đời thứ 20 của Khổng Tử 孔子, tằng tổ phụ là Khổng Thượng 孔尚 từng làm Cự Lộc Thái thú巨鹿太守, phụ thân là Khổng Trụ 孔宙 làm Thái Sơn Đô uý 太山都尉. Khổng Dung từ nhỏ đã có tài xuất chúng, quan Doãn ở Hà Nam lúc bấy giờ là Lí Ưng 李膺 rất có danh tiếng, thường bảo người nhà phải chọn tân khách đến xin gặp, nếu không phải là con cháu danh hiền và thế giao thì không tiếp.
          Khổng Dung năm lên 10 tuổi, rất muốn biết Lí Ưng là người như thế nào, liền đến trước cửa nhà Lí Ưng, nói với người giữ cửa rằng:
          - Cháu là con cháu của thông gia với Lí tiên sinh.
          Khi Lí Ưng gặp Khổng Dung bèn hỏi:
          - Tổ bối của cháu từng có qua lại với nhà ta à?
          Khổng Dung đáp rằng:
          - Dạ! Tiên nhân của cháu là Khổng Tử cùng tiên nhân của tiên sinh là Lí Lão Quân có đức nghĩa, làm sư hữu với nhau, thế thì cháu với tiên sinh là thế giao đời đời vậy!
          Những người chung quanh cảm thấy kì lạ, đều nói:
          - Thằng bé này khác với bọn trẻ.
          Lát sau, Thái trung đại phu Trần Vĩ 陈炜 đến, mọi người đem câu chuyện lúc nãy nói lại, Trần Vĩ bảo rằng:
          - Lúc nhỏ thông tuệ, lớn lên chưa chắc đã giỏi.
          Khổng Dung đáp rằng:
          - Xem xét những lời mà tiên sinh vừa mới nói, tiên sinh lúc nhỏ há chẳng phải là rất thông minh đó sao?
          Lí Ưng cười lớn, quay lại nói với Khổng Dung
          - Cháu lớn lên, nhất định sẽ thành nhân tài gánh vác việc lớn.
          Bảy văn nhân nói trên: Khổng Dung nước Lỗ, Trần Lâm 陈琳ở Quảng Lăng, Vương Xán 王粲 ở Sơn Dương, Từ Cán 徐幹ở Bắc Hải, Nguyễn Vũ 阮瑀ở Trần Lưu, Ưng Sưởng 应瑒ở Nhữ Nam, Lưu Trinh 刘桢ở Đông Bình, học vấn
Uyên bác, không gì là không học, văn từ mới lạ, đều dựa vào tài năng của mình mà sáng tác. Họ giống như tuấn mã chạy xa ngạn dặm, cùng rong ruổi trên văn đàn, hậu thế xưng là “Kiến An thất tử”

                                                             Huỳnh Chương Hưng
                                                             Quy Nhơn 08/9/2016

Nguyên tác Trung văn
KIẾN AN THẤT TỬ
建安七子
Trong quyển
TRUNG HOA THƯỢNG HẠ NGŨ THIÊN NIÊN
中华上下五千年
Chủ biên: Lí Tinh 李晶
Nam Kinh đại học xuất bản xã, 2007

Chia sẻ bài viết

Mã nguồn bởi Huỳnh Chương Hưng
Copyright © 2012 Huỳnh Chương Hưng.
back to top