LƯỠNG TẤN
(Năm 265– năm 420)
(kì 4 – hết)
Năm 394 – Tấn Hiếu Vũ Đế Thái Nguyên 晋孝武帝太元năm thứ 19
Tháng
7, quốc quân Hậu Tần 后秦là Diêu Hưng 姚兴 cùng với Cao Đế Tiền Tần Phù Đăng 高帝前秦苻登quyết
chiến, Phù Đăng binh bại bị giết. Chẳng bao lâu, Tiền Tần diệt vong.
Tháng 8, quốc quân Hậu Yên 后燕 là Mộ Dung Thuỳ 慕容垂công nhập Trường Tử 长子 (nay là phía nam Trường Trị 长治Sơn Tây 山西), giết Mộ Dung Vĩnh 慕容永, Tây Yên 西燕 diệt vong.
Năm 395 – Tấn Hiếu Vũ Đế Thái Nguyên năm thứ 20
Quân Bắc Nguỵ tại Tham Hợp Pha 参合陂 (nay là phía đông bắc huyện Dương Cao 阳高tỉnh Sơn Tây 山西) đánh bại quân Hậu Yên 后燕.
Năm 397 – Tấn An Đế Long An 晋安帝隆安 nguyên niên
Ngốc Phát Ô Cô 禿发乌孤 quý tộc Tiên Ti 鮮卑xưng Tây Bình Vương 西平王, xây dựng Liêm Xuyên bảo 廉川堡 (nay là khu Lạc Đô 乐都Thanh Hải 青海), đồng thời dời đô về nơi đó, nhà Nam Lương 南凉bắt đầu từ đây.
Năm 398 – Tấn An Đế Long An năm thứ 2
Tông thất
Tiền Yên 前燕 Mộ Dung Đức 慕容德tự lập làm Yên Vương
燕王, định đô Quảng Cố 广固 (nay là phía đông
Tri Bác 淄博Sơn Đông 山东), sử xưng “Nam Yên”
南燕.
Bắc Nguỵ Thác Bạt Khuê 拓跋珪kế vị, dời đô đến Bình Thành 平城. Thác Bạt Khuê tức Nguỵ Đạo Vũ Đế 魏道武帝.
Năm 401 – Tấn An Đế Long An năm thứ 5
Tự Cừ Mông Tốn 沮渠蒙逊tộc Hung nô giết chết Thái thú Hậu Lương 后凉là Đoàn Nghiệp 段业, tự xưng Lương Châu mục 凉州牧, kiến lập chính quyền Nam Lương 南凉.
Năm 402 – Tấn An Đế Nguyên Hưng 元兴nguyên niên
Tôn Ân 孙恩lần cuối cùng đổ bộ lên đất liền, không may thất bại, nhảy xuống biển mà chết, nghĩa quân đưa chồng của em gái ông ta là Lô Tuần 卢循tiếp tục chiến đấu.
Năm 403 – Tấn An Đế Nguyên Hưng năm thứ 2
Sở Vương Hoàng Huyền 楚王桓玄soán ngôi phế Tấn An Đế, lập nước Hoàn Sở 桓楚. Cùng năm đó, Hậu Lương 后凉 đầu hàng Hậu Tần 后秦.
Năm 404 – Tấn An Đế Nguyên Hưng năm thứ 3
Tướng lĩnh Bắc phủ quân Lưu Dụ 刘裕lấy danh nghĩa thảo phạt Hoàn Huyền khởi binh tại Kinh Khẩu 京口 (nay là Trấn Giang 鎮江Giang Tô 江苏), Hoàn Huyền đưa An Đế về đến Giang Lăng 江陵 (nay là Kinh Châu 荆州Hồ Bắc 湖北), về sau chiến bại bị giết.
Năm 405 – Tấn An Đế Nghĩa Hi 义煕 nguyên niên
Tướng lĩnh Bắc phủ quân Lưu Nghị 刘毅tiến nhập Giang Lăng, nghinh đón Tấn An Đế về lại đô Kiến Khang 建康 (nay là Nam Kinh 南京 Giang Tô 江苏).
Năm 407 – Tấn An Đế Nghĩa Hi năm thứ 3
Hách Liên Bột Bột 赫连勃勃làm phản Hậu Tần 后秦, khởi binh tự lập, xưng Đại Hạ Thiên Vương 大夏天王, Hạ quốc 夏国bắt đầu.
Năm 409 – Tấn An Đế Nghĩa Hi năm thứ 5
Vị đế cuối cùng nhà Hậu Yên 后燕 là Cao Vân 高云 (sau đổi tên là Mộ Dung Vân 慕容云) bị hộ vệ sát hại, Hậu Yên diệt vong. Đại tướng Hậu Yên là Phùng Bạt 冯跋bình định sự biến, được mọi người ủng hộ đưa lên làm Thiên Vương 天王, kiến lập chính quyền Bắc Yên 北燕.
Năm 410 – Tấn An Đế Nghĩa Hi năm thứ 6
Lưu Dụ 刘裕 bao vây Quảng Cố 广固 8 tháng (nay là phía tây bắc Ích Đô 益都Sơn Đông 山东), cuối cùng phá được, Nam Yên 南燕do đó bị diệt vong, Lô Tuần 卢循cùng anh rể là Từ Đạo Phúc 徐道覆hướng lên phía bắc tấn công các quận Trường Sa 长沙, Dự Chương 豫章, bao vây Kiến Khang 建康nhưng chưa thành, bị quân Lưu Dụ đánh bại.
Năm 411 – Tấn An Đế Nghĩa Hi năm thứ 7
Lô Tuần 卢循chiến tử, cuộc khởi nghĩa của Tôn Ân 孙恩, Lô Tuần 卢循 thất bại cáo chung.
Năm 417 – Tấn An Đế Nghĩa Hi năm thứ 13
Lưu Dụ dẫn binh bắc phạt, đánh chiếm đô thành Trường An của Hậu Tần 后秦, Hậu Tần diệt vong.
Năm 419 – Tấn An Đế Nghĩa Hi năm thứ 14
Hách Liên Bột Bột 赫连勃勃tiến xuống Quan trung 关中phía nam, chiếm lĩnh Trường An 长安, lên ngôi đế tại Bá Thượng 霸上. (hết)
Huỳnh Chương Hưng
Quy Nhơn 20/10/2026
Nguồn
TRUNG QUỐC LỊCH SỬ NIÊN BIỂU
中国历史年表
Biên soạn: Phùng Tuệ Quyên 冯慧娟
Trường Xuân: Cát Lâm xuất bản tập đoàn cổ phần hữu hạn
công ti, 2015