养亲莫待离別时
父母恩深终有別, 夫妻义重也分离.
人生似鸟同林宿, 大限 (1)來时各自飞
(清.周希陶: 增广贤文)
Phiên âm
DƯỠNG THÂN MẠC ĐÃI LI BIỆT THỜI
Phụ mẫu ân thâm chung hữu biệt, phu thê nghĩa trọng dã
phân li.
Nhân sinh tự điểu đồng lâm túc, đại hạn (1)
lai thời các tự phi.
(Thanh . Chu Hi Đào: Tăng quảng hiền văn)
Chú thích
1-Đại hạn 大限: chỉ tai nạn cực lớn, như tử vong.
Dịch nghĩa
PHỤNG DƯỠNG CHA MẸ CHỚ ĐỢI ĐẾN LÚC LI BIỆT
Ân tình của cha mẹ cho dù có
sâu thêm nữa cũng có lúc li biệt.
Tình nghĩa vợ chồng cho dù
có nặng thêm nữa cũng có lúc rời xa.
Đời người giống như chim ngụ
trong cùng một khu rừng
Đợi đến khi gặp nạn thì con nào con nấy tự bay đi
Phân tích và
bình luận
Đời người vô thường, có lúc chúng ta cho rằng thứ bền vững
nhất là tình cảm mà chúng ta có thể nương tựa nhau, thì nó cũng có thể rời bỏ
chúng ta mà đi. Nhân vì sinh tồn, nhân vỉ tử vong, nhân vì lợi ích của các mối
quan hệ, chùng ta không thể không đối mặt với sinh li tử biệt và những lần khảo
nghiệm tình cảm. Cuộc sống được kiến lập trên tình cảm, sụp đổ rồi tiếp tục kiến
lập lại. Vết thương khổ đau trải qua thời gian trị liệu sẽ lành. Đời người mà luôn
đối mặt với nhiều việc không biết phải làm sao và nhiều việc khốn khó thì không
thể nào tránh được nỗi đau buồn trong lòng, nhưng sau những nỗi đau buồn đó cần
phải tiếp tục sống.
“Phụ mẫu ân thâm chung hữu biệt”, cha mẹ là chốn
quay về vĩnh viễn của tâm linh, nhưng cha mẹ không thể theo chúng ta suốt một đời.
Để tồn tại và sinh hoạt, có lúc chúng ta không thể không rời xa cha mẹ, chúng
ta phải học tập, phải làm việc, phải thành gia lập nghiệp, phân li là hiện thực
không thể tránh được. Nhưng chúng ta cũng biết được rằng những điều đó chỉ là tạm
thời, đau khổ trong lòng rốt cuộc là hãy còn thiếu nhiều. Nhưng người và sự việc
thay thế nhau, cha mẹ rồi cũng sinh lão bệnh tử, nhân loại không thể nào thay đổi
được hiện thực, sự phân li mãi mãi trở thành nỗi khổ đau không gì to lớn bằng, bởi
vì chúng ta mất đi nơi an toàn nhất trong cuộc đời, mất đi bến đỗ vững chắc nhất
mà có thể nương tựa.
Nếu như nói công ơn của cha mẹ là chỗ dựa của tình cảm ở nửa
trước đời người, thế thì tình nghĩa vợ chồng chính là chỗ quay về của tình cảm ở
nửa sau. Trong cuộc sống giúp đỡ lẫn nhau, cùng gánh vác chung, tình cảm vợ chồng
đem so với những tình cảm khác, nó sẽ nhiều hơn một phần hoạn nạn để cùng nhau
chia sẻ. Do bởi những nguyên nhân khác nhau đến từ tự thân hoặc giả đến từ ngoại
giới, chúng ta cũng có thể vô ý đánh mất chúng, thế là nhiều cảm khái “Nhân
sinh tự điểu đồng lâm túc, đại hạn lai thời các tự phi.”
Tình cảm là thứ mềm yếu, cần phải hết lòng gìn giữ, bất luận đó là thân tình, hữu tình hay ái tình. Con người có lúc không hiểu biết để trân quý, gìn giữ, để chúng mất đi cũng là việc mà khó tránh khỏi. Khi cha mẹ còn ở bên cạnh, chúng ta phải lượng thứ, hiếu kính, khi cha mẹ đi xa mới không ân hận, Khi tình cảm vợ chồng dung hợp phải biết thông cảm và quan tâm, có như vậy mới không khiến nó dễ dàng mất đi. Biết trân quý người trước mặt chính là trân quý cuộc sống tốt đẹp của mình.
Huỳnh Chương Hưng
Quy Nhơn 01/10/2026
Nguồn
TĂNG QUẢNG HIỀN VĂN
增广贤文
Thanh . Chu Hi Đào 周希陶 tu đính