搗練子
添綠暗
又紅稀
初雨殘風刻漏移
燕息蟬鳴長歲月
陽關幾度柳依依
ĐẢO LUYỆN TỬ
Thiêm lục ám
Hựu hồng hi
Sơ vũ tàn phong khắc lậu di
Yến tức thiền minh trường tuế
nguyệt
Dương Quan kỉ độ liễu y y
Huỳnh Chương Hưng
Quy Nhơn 29/9/2026
Lục ám hồng hi 绿暗红稀: Tức “màu xanh rậm rạp,
màu hồng thưa thớt”, ý nói thời gian đã
vào lúc cuối xuân đầu hạ. Cuối xuân hoa còn lại thưa thớt, đầu hạ cành lá đã rậm
rạp. Mượn từ câu trong bài Mộ xuân Sản thuỷ tống biệt 暮春滻水送别
của Hàn Tông 韩琮 thời
Đường:
绿暗红稀出凤城
暮云楼阁古今情
行人莫听宫前水
流尽年光是此声
Lục ám hồng hi xuất Phụng thành
Mộ vân lâu các cổ kim tình
Hành nhân mạc thính cung tiền thuỷ
Lưu tận niên quang thị thử thanh
(Đương lúc lá xanh đã rậm, hoa xuân đã
thưa, rời khỏi Kinh thành
Mây chiều sà xuống nơi lầu các, ẩn chứa
biết bao tình cảm u buồn xưa nay
Người đi xa chớ có nghe tiếng nước chảy ở
trước cung
Bởi vì làm trôi hết năm tháng chốn nhân
gian chính là tiếng đó)
https://baike.baidu.com/item/%E6%9A%AE%E6%98%A5%E6%B5%90%E6%B0%B4%E9%80%81%E5%88%AB
Câu
370 “thưa hồng rậm lục” trong “Truyện Kiều”, Nguyễn Du đã dịch từ cụm “lục ám hồng
hi” này.
Lần lần, ngày gió đêm
trăng
Thưa hồng rậm lục đã chừng xuân qua
(“Truyện Kiều” 369 – 370)
Dương Quan 陽關: di chỉ tại phía tây nam Đôn
Hoàng 敦煌,
nhân vì ở phía nam Ngọc Môn Quan 玉門關nên có tên Dương Quan. Dương Quan là một trong hai nơi tống
biệt chủ yếu đời Đường. Một là Bá Kiều 灞橋 ở phía đông, tức câu “Bá Lăng
thương biệt” 灞陵傷別mà trong bài từ theo điệu “Ức Tần Nga” 憶秦娥nói đến; hai là Vị Thành 渭城 hướng đến Dương Quan đi về phía
tây. Vị Thành cách Trường An 長安 khoảng một ngày đường.
Bài “Vị
Thành khúc” 渭城曲, Vương Duy 王維 đời Đường đã viết:
渭城朝雨浥輕塵
客舍青青柳色新
勸君更盡一杯酒
西出陽關無故人
Vị Thành triêu vũ ấp khinh trần
Khách xá thanh thanh liễu sắc
tân
Khuyến quân cánh tận nhất bôi tửu
Tây xuất Dương Quan vô cố nhân
(Nơi Vị Thành, cơn mưa phùn buổi
sớm thấm ướt bụi bay
Nơi quán khách, hàng liễu non
tươi xanh biêng biếc
Mời anh hãy uống thêm chén rượu
chia tay này nữa
Vì ra khỏi Dương Quan đi về phía
tây sẽ không gặp cố nhân)
Liễu y y 柳依依: điển xuất từ “Thi – Tiểu nhã – Thái vi” 詩 - 小雅 - 采薇
昔我往矣
楊柳依依
Tích ngã vãng hĩ
Dương liễu y y
(Xưa ta ra đi
Cành liễu mềm đong đưa trong gió)
Dương liễu y y 楊柳依依: nguyên dùng để hình dung cành liễu mềm theo gió đong đưa, về sau người ta dùng “y y” 依依để ví tình cảm lưu luyến không nỡ xa rời, như thành ngữ “y y bất xả” 依依不舍.
Tạm dịch
Thêm một mùa màu xanh rậm rạp
Lại một mùa màu hồng thưa thớt
Mưa đã bắt đầu, gió đã tàn, thời
khắc cứ trôi đi
Tiếng chim yến đã ngưng, tiếng
ve trổi dậy, năm tháng dài ra
Chốn Dương Quan mấy độ người đi,
cành liễu mãi còn lưu luyến