CHÍNH KHÂM NGUY TOẠ
正襟危坐
Điển xuất: “Sử kí – Nhật giả liệt
truyện” 史记 - 日者 (1)列传.
Thời Tây Hán, có một người tên Tư Mã
Quý Tử 司马季子, thông thiên văn địa lí, kiến thức cực
cao. Ông du học ở Trường An 长安, lấy việc xem quẻ bói toán để
mưu sinh.
Ngày nọ, Đại phu Tống Trung 宋忠và Bác sĩ Giả Nghị 贾谊cùng bàn
luận về đạo thuật của tiên vương thánh nhân. Giả Nghị nói rằng:
-Tôi thường nghe nói, thánh nhân thời
xưa không làm quan tại triều, tất nhiên được xếp vào hàng các thầy thuốc, thầy
bói. Hiện tại tam công cửu khanh trong triều tôi đều gặp qua rồi, không biết
trong số các thầy bói, còn có người có tài hay không?
Thế là hai người đến một nơi chuyên
xem bói trong phố chợ. Lúc bấy giờ, trời vừa đổ cơn mưa, người trên phố chợ rất
ít. Tư Mã Quý Tử do ba bốn đệ tử thị hầu đang đàm thiên thuyết địa. Tống Trung
và Giả Nghị cung kính bái kiến Tư Mã Quý Tử. Tư Mã Quý Tử sau khi mời hai người
ngồi, liền thao thao bất tuyệt giảng, có đến cả ngàn lời, không lời nào là không
thuận ứng thiên lí.
Tống Trung và Giả Nghị thán phục Tư Mã
Quý Tử biết rộng nhớ lâu và tài năng biểu đạt, hai người cầm dây mũ sửa lại trang
phục cho ngay ngắn, nghiêm túc cung kính nói rằng:
-Nhìn bộ dạng của tiên sinh, nghe
những lời của tiên sinh, quả thực là một người rất tài giỏi, không có ai có thể
sánh với tiên sinh được, thế mà tại sao tiên sinh lại chọn nghề xem quẻ bói toán
thấp kém để mưu sinh vậy?
Tư Mã Quý Tử nghe qua liền ôm bụng cười lớn,
nói rằng:
-Người hiền minh thì không đồng lưu
hợp ô với bọn người chẳng ra gì.
“Chính khâm nguy toạ” 正襟危坐tức chỉnh sửa trang phục ngồi đoan trang ngay ngắn. hình dung bộ dạng nghiêm túc cung kính.
Chú của
người dịch
1-Nhật giả 日者: tức người lấy việc xem quẻ bói toán làm nghề nghiệp để mưu sinh
Huỳnh Chương Hưng
Quy Nhơn 6/7/2026
Nguồn
ĐỒ GIẢI QUỐC HỌC ĐIỂN CỐ
图解国学典故
Chủ biên: Nhậm Tê Nhiên 任犀然
Bắc Kinh: Trung Quốc Hoa Kiều
xuất bản xã, 2016