“TRÚC THƯ KỈ NIÊN”
“Trúc
thư kỉ niên” 竹书纪年là bộ sử thư theo thể biên niên của nước Nguỵ thời Chiến
Quốc, được phát hiện trong mộ Nguỵ Tương Vương 魏襄王ở
quận Cấp 汲 (nay
là phía tây nam huyện Cấp 汲 tỉnh Hà Nam 河南). Bộ sách này vốn có tên là “Kỉ niên” 纪年, nhân vì nó được chép trên thẻ trúc, cho nên người đời
sau gọi là “Trúc thư kỉ niên” 竹书纪年.
Toàn bộ
“Trúc thư kỉ niên” tổng cộng có 13 thiên, ghi chép từ đời Hạ, Thương,
Tây Chu, nước Tấn thời Xuân Thu cùng với lịch sử nước Nguỵ thời Chiến Quốc,
chép theo thứ tự năm.
“Trúc
thư kỉ niên” không lấy “nhân nghĩa đạo đức” của Nho gia làm tư tưởng chỉ đạo,
mà là đem cuộc đấu tranh tranh quyền đoạt lợi của vương thất làm hạt nhân của
toàn sách, ghi chép một số lượng lớn lịch sử “phóng sát” 放杀(cho đi đày và giết chết) thời cổ, ví dụ như trong
sách ghi chép sự kiện ông Khải 启giết ông Ích 益, Thái Giáp 太甲giết Y Doãn 伊尹. Ngoài ra, những ghi chép nhiều sự kiện trong sách
cũng có chỗ khác với những ghi chép trong các bộ sử thư khác. Ví dụ như: trong
sách có thuật lại từ lúc nhà Chu nhận mệnh cho đến cho đến thời Chu Mục Vương 周穆王là 100 năm, chứ không phải Chu Mục Vương 100 tuổi.
Nhân vì tư tưởng và nội dung ghi chép của “Trúc thư kỉ niên” khác rất xa với tư tưởng Nho gia chính thống, nên bị Nho gia đời sau chê trách, địa vị học thuật của sách ngày càng đi xuống, thậm chí bị cho là “hoang đản chi thư” 荒诞之书 (loại sách hoang đường). Nhưng, các sử học gia hiện nay rất coi trọng bộ “Trúc thư kỉ niên” này.
Huỳnh Chương Hưng
Quy Nhơn 19/6/2026
Nguồn
BẤT KHẢ BẤT TRI ĐÍCH 3000 CÁ VĂN HOÁ THƯỜNG THỨC
不可不知的3000个文化常识
Biên soạn: Tinh Hán 星汉