CẶP ĐÈN SÁP
Trong lịch sử Trung Quốc, có không ít triều đại vô cùng hùng
mạnh, đối với các nước nhỏ chung quanh, tất cả đều bị chinh phục. Các nước này năm
năm nộp cống, năm năm đến chầu. Nhưng cũng có thuộc quốc, đối mặt với thiên triều
lớn mạnh, vô kế khả thi, mà chỉ là bị ép phục tùng. Điều đó gọi là “dĩ lực phục
nhân” 以力服人 (lấy sức để chinh phục người khác),
không phải là tâm phục. Họ có lúc muốn tìm cách tính toán ngầm để hại thiên triều.
Ngày nọ, hoàng đế Trung Quốc sắp tổ chức mừng đại thọ 60 tuổi, các nước thần phục đều lần lượt tiến cống những thứ quý giá, trân bảo ngọc khí thu nhận được nhiều vô số. Có một nước nọ tiến cống một cặp đèn sáp lớn, chất sáp làm từ mỡ trâu nấu thành, bên ngoài nhuộm đỏ, lại viết thêm mấy chữ vàng cát tường như ý. Cặp đèn sáp này dài 2 trượng, hoàng đế nhìn qua, rất vui mừng, cho đặt ở chính giữa gian thọ đường, đợi khi yến tiệc sẽ thắp. Qua ngày hôm sau lúc mở cửa gian thọ đường chuẩn bị thắp, phát hiện nơi thân đèn bị khuyết lõm, trên mặt đất thì bừa bộn sáp, rõ ràng là đã bị chuột cắn. Hoàng đế tức giận, yêu cầu tra hỏi người canh cửa. Lúc dời cặp đèn bị tàn khuyết, lại phát hiện bên trong đèn hình như có một vật gì đó, giống như sắt. Đợi đến khi gọt hết vỏ sáp bên ngoài của một cây, bên trong rõ ràng là một quả tạc đạn, Gọt cây thứ hai cũng như thế, tìm người tiến cống thì người đó đã chuồn đi từ lâu. Lòng hiểm độc của nước tiến cống đợi lúc yến tiệc thắp đèn lên, hậu quả là không thể tưởng. Thế là hoàng đế một mặt đại xá lũ chuột trong thiên hạ, một mặt đem binh tấn công nước đã tiến cống đèn sáp để trừng phạt.
Huỳnh Chương Hưng
Quy Nhơn 20/4/2026
Nguồn
CỰU NGỮ TÂN THUYẾT
旧语新说
Lưu Thanh Châu 刘清洲 biên soạn
Bắc Kinh: Đại Chúng văn nghệ xuất bản
xã, 1998