TAM QUỐC DIỄN NGHĨA
“Tam
quốc diễn nghĩa” 三国演义là sáng tác của
La Quán Trung 罗贯中 – tiểu
thuyết gia, hí khúc gia cuối đời Nguyên đầu đời Minh, một tác phẩm kinh điển của
tiểu thuyết diễn nghĩa lịch sử cổ đại Trung Quốc. Tiểu thuyết miêu tả cả một thời
đại tam quốc cuối thời Đông Hán, với những mâu thuẫn và những cuộc đấu tranh giữa
ba tập đoàn chính trị, quân sự Nguỵ 魏, Thục 蜀, Ngô 吴 lấy Tào Tháo 曹操, Lưu Bị 刘备, Tôn Quyền 孙权 làm người đứng đầu. Trên bối cảnh lịch sử xã hội rộng
lớn, triển hiện sự xung đột chính trị quân
sự phức tạp sắc bén mang nét đặc sắc của thời đại, về phương diện chính trị,
mưu lược quân sự đã có ảnh hưởng sâu sắc đối với hậu thế.
“Tam
quốc diễn nghĩa” không chỉ là bộ tiểu thuyết lịch sử tương đối sớm, mà còn đại
biểu cho thành tựu tối cao của tiểu thuyết lịch sử cổ đại. Tiểu thuyết dùng lối
văn ngôn thông tục dễ hiểu, nhã tục cộng thưởng, bút pháp đầy biến hoá, tôn thêm
sự đối tỉ, như sóng nước khúc chiết, dao động nhiều tư thái. Lại lấy kết cấu hùng
vĩ, đem những sự kiện phức tạp rối rắm cùng nhiều nhân vật tổ chức lại một cách
hoàn chỉnh nghiêm mật, tự thuật một cách ngăn nắp thứ tự, trước sau hô ứng, bỉ
thử liên quan, theo tầng tầng lớp lớp mà tiến.
Thành tựu nghệ thuất của “Tam quốc diến nghĩa” chủ yếu ở chỗ miêu tả chiến tranh và khắc hoạ nhân vật. Tiểu thuyết sở trường miêu tả chiến tranh, đồng thời cũng có thể nêu được đặc điểm của mỗi lần chiến tranh. Trong điều kiện cụ thể, chú ý miêu tả sự vận dụng chiến lược chiến thuật khác nhau, cùng sự phát huy tính năng động chủ quan trong chỉ đạo tác chiến, không chủ yếu tốn bút mực vào thực lực đơn thuần và tỉ giáo võ nghệ. Như trận chiến Quan Độ 官渡, trận chiến Xích Bích 赤壁, trận chiến Di Lăng 彝陵. Về việc khắc hoạ nhân vật, tiểu thuyết đặc biệt chú ý đem nhân vật đặt vào những mâu thuẫn sắc bén của hiện thực đấu tranh, thông qua ngôn hành của các nhân vật cùng hoàn cảnh chung quanh, biểu hiện tư tưởng tính cách của họ. Như sự gian trá của Tào Tháo 曹操, nhất cử nhất động đều ẩn phục âm mưu quỷ kế; như tính tình bộc trực nhanh miệng của Trương Phi 张飞, không gì là không thiên chân, có sắc thái lỗ mãng cộc cằn.
Huỳnh Chương Hưng
Quy Nhơn 22/02/2026
Nguồn
BẤT KHẢ BẤT TRI ĐÍCH 3000 CÁ VĂN HOÁ THƯỜNG THỨC
不可不知的3000个文化常识
Biên soạn: Tinh Hán 星汉