BÍ ẨN VỀ SINH PHỤ CỦA TẦN THUỶ HOÀNG
Có phải sinh phụ 生父 (cha ruột) của Tần Thuỷ Hoàng 秦始皇 là Lữ Bất Vi 呂不韦? Đây luôn là đề tài thú vị mà mọi
người thường nói tới.
Theo ghi chép trong “Sử kí – Lữ Bất Vi
liệt truyện” 史记呂不韦, Tử Sở 子楚khi làm con tin ở Hàm Đan 邯郸nước Triệu đã giao du thân mật
với Lữ Bất Vi. Ngày nọ, Tử Sở đến chơi nhà Lữ Bất Vi, Lữ Bất Vi sai một cô gái
giỏi múa hát (hậu thế gọi là Triệu Cơ 赵姬) ra tiếp
khách. Đương thời, người con gái đó đã mang thai với Lữ Bất Vi. Tử Sở vô cùng
thích cô gái này nên xin Lã Bất Vi. Lữ Bất Vi vốn vô cùng tức giận, nhưng nghĩ đến
việc báo đáp cho đất nước sau này, nhẫn nhục đem cô gái đó tặng cho Tử Sở. Đối
với Tử Sở, cô gái dấu việc mình có thai, về sau đến kì sinh nở, cô đã sinh được
một bé trai, đứa bé đó chính là Tần Thuỷ Hoàng Doanh Chính 秦始皇嬴政sau này.
“Sử kí” 史记 ghi chép rõ chuyện đó, nhiều sách sử đời sau cũng
theo thuyết này, thậm chí “Hán thư” 汉书, “Tư trị thông giám” 资治通鉴 xưng Tần Thuỷ Hoàng là “Lữ Chính”
呂政. Nhưng điều mà không thể phủ
nhận là, “Sử kí” tuy đứng đầu trong “Nhị thập tứ sử”, nhưng thể lệ
của nó tương đối tự do, trong sách đa phần thu thập thần thoại, truyền thuyết,
dã sử … Thuyết về thân thế Tần Thuỷ Hoàng ghi chép trong đó có nhiều chỗ đợi sự
khảo cứu.
Đầu tiên, nếu Triệu Cơ đã có thai gả
cho Tử Sở, Tử Sở dựa theo thời gian thai kì mà tính, không thể không nhận biết
sinh phụ của đứa bé là ai.
Thứ đến, theo “Sử kí” Triệu Cơ
vốn là con gái của một nhà giàu có ở nước Triệu (nguyên văn là “Triệu hào gia nữ”
赵豪家女). Lúc Triệu Vương truy sát Tử
Sở, Triệu Cơ và con bị giữ lại ở nước Triệu, chính vì thân phận của bà tôn quý,
hai mẹ con mới may mắn miễn bị truy sát. Nhưng thân phận tôn quý thiên kim, sao
lại tiếp khách trong nhà Lữ Bất Vi, vả lại coi bà như một món đồ nói tặng cho
người là tặng?
Trăm ngàn năm nay, cuộc tranh luận về sinh phụ của Tần Thuỷ Hoàng vẫn chưa ngã ngũ, đối với vấn đề đó nhiều thuyết của các sử gia vẫn chưa nhất trí. Nhưng có thể khẳng định là, thuyết Lữ Bất Vi là sinh phụ của Tần Thuỷ Hoàng đã xen lẫn tình tự oán hận của dân gian đối với Tần Thuỷ Hoàng và thái độ biếm trích của hậu thế đối với bạo chính của triều Tần. Đồng thời, để tạo dựng một địa vị chính thống thay thế triều Tần bị diệt, Sử gia triều Hán cũng đã có khuynh hướng bôi nhọ huỷ báng triều Tần.
Huỳnh Chương Hưng
Quy Nhơn 24/01/2026
Nguồn
LỊCH SỬ CHÂN TƯỚNG
历史真相
Biên soạn: Bạch Lộc Minh 白鹿鸣
Bắc Kinh: Bắc Kinh Liên Hợp xuất
bản công ti, 2015